42
الإمام الصّادق « ع » - ممّا قاله لمولاه مصادف ، حينما باع متاعه بمصر ، بربح الدّينار دينارا : يا مصادف ! مجالدة السّيوف أهون من طلب الحلال . « 1 »
( 1 ) امام صادق « ع » : اى مصادف ! نبرد كردن با شمشير آسانتر است از طلب مال حلال .
يز - خريد و فروش به « اجبار » ، نه !
43
الإمام علي « ع » : يأتي على النّاس زمان عضوض ، يعضّ الموسر فيه على ما في يديه ، و لم يؤمر بذلك . قال الله سبحانه : « * ( وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ) * » ، تنهد فيه الأشرار ، و تستذلّ فيه الأخيار ، و يبايع المضطرّون . و قد نهى رسول الله « ص » عن بيع المضطرّين . « 2 »
( 2 ) امام على « ع » : مردمان را زمانى بسيار دشوار ( گزنده ) فرا رسد ، كه توانگر در آن روز آنچه دارد سخت نگاه دارد ( و در انفاق بخل ورزد ) در صورتى كه نبايد چنين باشد ؛ خداى سبحان مىفرمايد : « و لا تنسو الفضل بينكم « 3 » بخشش به يك ديگر را فراموش مكنيد » . در آن روزگار بدان بلند مقدار شوند و خوبان خوار ، و با « مضطرّين » « 4 » خريد و فروش كنند ، در صورتى كه رسول خدا « ص » از گونه هاى معامله با مضطرّين ( معامله هاى اجبارى ) نهى فرموده است .
هامش
« 1 » . حديث شمارهء « 21 » ، در همين فصل .
« 2 » . « نهج البلاغه » / 1300 ؛ « عبده » 3 / 264 .
« 3 » . « سورهء بقره » : 237 .
« 4 » . يعنى كسانى كه به خريد يا فروش كالايى - به دليلى - مجبور و ناگزير مىشوند ، و سوء استفاده كنندگان كالا را از آنان ارزانتر از بهاى خود مىخرند يا گرانتر مىفروشند . انواع بيع و احكام آنها را در بابهاى مناسب در كتابهاى فقهى ملاحظه كنيد .