10 - جهت محيطى و خانوادگى :
از مهمترين آثار مثبت كار سر فرودآوردن نفس انسان در برابر تكاليف خويش است كه در نتيجهء آن به كار برمىخيزد و شانه از آن تهى نمىكند ؛ و در اين صورت است كه شخص خود را براى خود و خانواده اش مفيد ، و در محيط اجتماعى محترم مىبيند ، چون كار مىكند و در نظر خويشاوندان و دوستان بيكار و مهمل نيست ، بلكه جدّى و كوشا و زحمتكش به شمار مىآيد ، كه همچون انسانى متعهّد بارى بر دوش خويش نهاده است و در تأمين نيازمنديها و پيشبرد زندگى با ديگران شريك است ، و به هيچ روى از تلاشكنندگان و متعهّدان كناره گيرى نمىكند ، و همچون ديگر عزيزان عزيز است ، و چنان كه بر هر فرد لازم است كه سودمند و ثمربخش باشد ، او نيز از اين سودمند بودن برخوردار است . و اين حالت فقط از بركت كارى كه انسان به انجام دادن آن برخاسته و وظيفهء خود را انجام داده است حاصل مىشود . اين انسان نيازمنديهاى خود و خانوادهء خود و ديگران را فراهم مىآورد ، و از اين راه فقر و فاقه و خوارى را از خود دور مىكند ، و شخصيّت خويش را از هر پستى و حقارت بر كنار نگاه مىدارد ، و از رضاى خداوند متعال ، احترام مردم ، و اعتماد به نفس ، حيثيّت خانوادگى ، و آرامش وجدان برخوردار مىشود .
11 - جهت اقتصادى :
شايد اين جهت - از ميان جهتهايى كه اهميّت كار را در نظر ما مجسّم مىسازند - نيازى به توضيح نداشته باشد ، چون كه از آشكارترين واضحات است . اقتصاد ، متّكى بر تصرّف كردن در طبيعت و هر چيزى است كه در آن است . و اين نتيجه جز با كار به دست نمىآيد ؛ پس كار براى اقتصاد همچون ستون براى خانه است ، يعنى همان گونه كه خانه بدون ستون پديد نمىآيد ، اقتصاد هم بدون كار معنايى ندارد . و از اين لحاظ ميان اقتصاد فردى و اجتماعى تفاوتى نيست ؛ پس بر آدمى واجب است كه داراى پيشه و كارى باشد ، به گونه اى كه نيازمنديهاى خود و اجتماع را تأمين كند و بر ثروت ملَّت خويش بيفزايد ؛ و براى همين خداوند نيروى كار كردن به آدمى داد ؛ و به تعبير امام سجّاد « ع » : «
ركَّب فينا آلات البسط ، و جعل لنا أدوات