همچون آموزشى سازنده پى مىريزند - يعنى اينكه دارايى ، در مسير پرهيزگارى و نيكوكارى دستيار آدمى است ، خود يك موضعگيرى اصيل است براى شعله ور ساختن آتش دو مبارزهء سستى ناپذير :
1 - مبارزه با فقر و نيازمندى ؛ 2 - مبارزه با تكاثر و شادخوارى .
بنا بر اين ، از لحاظ دين و علم و فرهنگ و فقاهت و تربيت و اقتصاد و اجتماع و سياست و دفاع ، انصاف در آن نيست كه موضوع ياد شده در احاديث را ( كه دارايى دستيار آدمى در راه تقوى و نيكوكارى مىتواند بود ) ، وسيلهء تبليغ قرار دهيم به سود غناى تكاثرى و اترافى ، و پسنديده نشان دادن آن ، تا راه براى متكاثران هموار گردد ، و اهداف تكاثرى در نظر مردم نيكو جلوه داده شود .
و شايد برخى از انديشمندان مسلمان ، اين تبليغ نادرست را از نتايج بد نادانى بدانند ، يا اقدامى براى سرپوش نهادن بر وجدانها و خردهاى مردمان به شمار بياورند ؛ زيرا كه ستايشهاى رسيده در خصوص ثروتى كه مددكار آدمى بر تقوى و آخرت است ، چگونه مىتواند وسيلهء پسنديده جلوه دادن كارى باشد كه ضدّ تقوى است ، و در همهء تلاشها و حركتهاى خود ، آخرت را پس پشت مىافكند ؟ آيا كدام شكل از اشكال تكاثر ( كه به نصّ قرآن غفلتآور است ، و به نصّ احاديث مستلزم بهره كشى از مردمان است و مكيدن خون محرومان و گردآورى مال حرام ) ، مىتواند با تقوى جمع شود ، تا چه رسد كه پشتيبان و مددكار آن باشد ؟ و آن هم بهترين مددكار
( نعم العون )
؟ پس احاديثى كه غنا را بعنوان « مددكار تقوى و كسب آخرت » مىستايد ، و يادآور مىشود كه بايد از « راه حلال » به دست آمده باشد ، ما را به آن فرا مىخواند كه دو امر واقعى را همواره در نظر داشته باشيم :
1 - « فقر » ، سبب كارهاى بد و مانع كارهاى خوب خواهد شد .
2 - « تكاثر » ، سبب كارهاى بد و مانع كارهاى خوب خواهد شد .
و اينكه گفته شده است كه غنا مددكار تقوى است ، خود مىرساند كه فقر - بوجه عام - مانع تقوى و ضايعكنندهء آن است . پس دين اسلام ،
الحياة ( فارسي ) — صفحة 43
مساهمون: محمد رضا حكيمي
ص٤٣