مالداران كلان و مستكبران اقتصادى كسان ديگرى نيستند ، اينانند كه مىتوانند هزينه كنند ، و اينانند كه - به هنگام برپاخاستن هر مصلحى و هر عدالتخواهى - احساس مىكنند كه درآمدها و منافعشان نزديك به نابودى و زوال است . از همين رو پاسخ پيامبران به اينان اين بوده است :
* ( « لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً » ) * ، * ( « لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه مالًا » ) * ، تا از توسّل به مال نوميد شوند . « 1 » آرى ، كسانى كه مردمان را به اجراى قسط مىخوانند ، چگونه مىتوانند به كسانى كه بر مردم ستم مىرانند ، حقوقشان را غصب مىكنند ، امكانات ايشان را مىربايند ، و قسط و زمينه هاى آن را با اموال و اعمال خود زير پا مىگذارند ، اعتماد و بر آنان تكيه كنند ؟ اين است كه با آنان سازش نمىكنند ، بلكه به ضديت و نبرد با ايشان بر مىخيزند ، و در صف ناتوانان و محرومان و مردمان ميانه حال و بلكه عاجزان مىايستند و مىگويند : « * ( وَما أَنَا بِطارِدِ الْمُؤْمِنِينَ ) * ( 1 ) من مؤمنان را طرد نخواهم كرد » ، اگر چه آنان در نخستين نگرش - در منطق ثروتمندان مستكبر - مردمانى فرودست به شمار بيايند .
اغنياى متكاثر ، دشمنترين دشمنان عدل و حق در طول تاريخ به شمار
هامش
« 1 » . و چه بسا آنچه توانگران طمعورز مىپردازند ، در راه هدفهاى خيرخواهانه و خدمتهاى اجتماعى باشد ، نه براى خود داعيان اصلاح و حاميان دين ، زيرا در ميان يادشدگان هوشمندانى هستند كه مىفهمند كه فلان مقام براى شخص خود درهمى نمىپذيرد ، از اين رو به نامهاى امور خيريّه ، يا كمك به ساختمان بناهاى دينى ، يا هزينه هاى مدارس و مؤسّسه هاى مذهبى و امثال آن ، مبالغى مىپردازند و همان را - اغلب - وسيلهء رسيدن به هدفهاى اقتصادى و اجتماعى خويش قرار مىدهند . اين است كه بايد مصلحان اجتماعى ، و انقلابيّون دگرگونساز ، و عالمان متعهّد ، و حاميان راستين دين ، در برابر اين جريان - به گونه اى - پيچيده ، كاملا بيدار و هوشيار باشند ، و تا جايى كه بشود بناها را كم هزينه و مختصر بسازند ، و هزينه هاى ديگر را سبك بگيرند ، تا نيازها كمتر باشد ، و بر سر ارزشها معامله اى - اگر چه ناخواسته - صورت نپذيرد ، كه نسلها از همين جاها مىبرند و هنگامى كه بريدند ديگر از تبليغات كرنايى كارى ساخته نيست آرى ، نبايد از زيركى و حساسيّت و انتظارات بجاى نسلهاى جوان غافل ماند نبايد بايد دين و عملكردهاى منسوب به دين بيشترين جاذبه ها را براى نسلهاى جوان داشته باشد و دافعه اى ايجاد نكند