مقدمهء ضرورى مبارزه بر ضدّ ستمهاى اقتصادى و دفاع از مستضعفان است . و از اينجاست كه مىبينيد شعيب پيامبر « ع » خطاب قاطع خويش را متوجّه صاحبان پيمانه و ترازو ( اهل داد و ستد ، بازاريان ، سردمداران توليد و توزيع و واردات و نرخگذارى ) مىكند ، كه معيشت مردم در دست ايشان است ، و به آنان دستور مىدهد كه پيمانه و ترازو را تمام و كامل بدهند و درست و سرشار بكشند ؛ و آنان را از زدن تو سر جنس مردم ( كه مجبور به فروش آن مىشوند ، يا محصولى كه براى فروش نزد بازاريان مىآورند ) ، نيز از فساد بزرگى كه از ستمگريهاى اقتصادى و مالى نتيجه مىشود نهى مىكند ؛ و از اين راه اشعار مىدارد كه اصلاح روابط اقتصادى ميان مردم و طرد ظلمهاى معيشتى ، از نخستين گامهايى است كه بايد در راه اصلاح اجتماعى و جنبشهاى دگرگونساز برداشته شود . « 1 » 8 . . . * ( يا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ ، اتَّبِعُوا مَنْ لا يَسْئَلُكُمْ أَجْراً وَهُمْ مُهْتَدُونَ ) * ، « 2 » اى قوم ! از فرستادگان خدا پيروى كنيد ، از كسانى پيروى كنيد كه از شما مزدى نمىخواهند و خود راهيافتگانند ، ، حبيب نجّار به فرستادگان حضرت عيسى مسيح « ع » ، هنگام ورود آنان به « انطاكيه » ايمان آورده بود . . . و خانهء او نزديك دورترين دروازهء شهر بود . . . گفتهاند ، از آنرو به رسالت ايشان اطمينان يافت كه چون او را دعوت كردند پرسيد : « آيا بر اين كار مزدى مطالبه مىكنيد ؟ » .
رسولان گفتند : « نه » . . . « 3 »
هامش
« 1 » . در اين آيهء كريمه ، از دو واژهء « لا تعثوا » و « مفسدين » استفاده شده است ، كه هر دو به معناى تباهيگرى و فسادآفرينى است . و اين گونه تعبير - به حكم بلاغت - دليل بر « فساد مضاعف » است ، يعنى : فسادهاى مالى و اقتصادى ( كه به شكل عمده در روابط معاملاتى و بازارها و بازرگانيها و واردات و توليد و نرخگذارى و توزيع و صورت مىيابد ) ، فسادى مضاعف و دو چندان و هنوز بدتر و تباهى آفرينتر است . واقع نيز همين گونه است ، و تجربه بهترين گواه .
« 2 » . « سورهء يس » ( 36 ) : 20 - 21 .
« 3 » . « مجمع البيان » 8 / 419 .