آيا چه كسانى مستضعفان را به استضعاف مىكشانند و محرومان را محروم مىكنند ؟
آيا چه كسانيند آنان كه گرسنگى فقيران نتيجهء كامورى ايشان است ؟ « 1 » آيا چه كسانيند آنان كه موهاى مردم را مىكنند و گوشتهاشان را همچون گرگها مىخورند ؟ « 2 » آيا چه كسانيند آنان كه فقر فقيران ، و نيازمندى نيازمندان ، و گرسنگى گرسنگان ، و برهنگى برهنگان ، نتيجهء جنايات ايشان است ؟ « 3 » و آيا چه كسانيند آنان كه مايهء معيشت فقيران را مىربايند ؟ « 4 » آرى ، اينان چه كسانيند ، جز مستكبران ستمگر و طاغوتهاى اقتصادى ؟ پس تا هنگامى كه با آنان قطع رابطه نشود و از اجتماع طرد نگردند ( بويژه از ارتباط با مقامات بالاى دينى و حكومتى ) ، هيچ گروهى نمىتواند خود را مدافع مستضعفان و محرومان بشمارد ، و استوارساز پايه هاى دين خدا و احكام آن بداند . مگر نمىدانند كه حيات و بقاى احكام دين به اجراى عدالت است . و زنده نگاه داشتن صورى برخى از احكام - با فشار - چيزى جز نمودى خشك و سطحى نيست ، و چه بسا منجر مىشود به رسوب كردن انواع فساد در نفوس ، و راه يافتن بىبندوباريهاى نفسانى و اخلاقى و دينى و اجتماعى در زندگى قشرها به شكلهايى پنهانى . و اين امر بر كسى كه از ژرفناهاى اجتماع و از زندگى در صور گوناگون آن آگاهى داشته باشد پوشيده نيست .
و براى توجّه به اين واقعيّات بسيار مهمّ زندگى است كه پيامبران
هامش
« 1 » . به تعبير امير المؤمنين « ع » ، در سخن معروف خويش - ( « نهج البلاغه » / 1242 ؛ « عبده » 3 / 231 ) ، نيز فصل 8 ، از اين باب ( جلد سوّم / 405 ) .
« 2 » . به تعبير امام سجّاد « ع » ، فصل پيش ، حديث مذكور ، در پايان « نگاهى به سراسر فصل » ( ص 341 - 345 ) .
« 3 » . به تعبير پيامبر اكرم « ص » و امام صادق « ع » ، « سرآغاز » ( جلد سوّم 33 ) ، و فصل 8 ، از اين باب ( جلد سوّم / 406 ، 407 ) .
« 4 » . به تعبير حضرت امام حسن عسكرى « ع » ، فصل 8 ، از اين باب ( جلد سوّم / 408 ) .