فصل پنجاهم اصلاح اجتماعى ، قطع رابطه و دفاع
«
لا يحمل النّاس على الحقّ إلَّا من ورّعهم عن الباطل « 1 »
( 1 ) مردمان را به عمل بر طبق حق نمىتواند واداشت ، مگر آن كس كه ايشان را از باطل پرهيز دهد » . « امام على « ع » اين فريادى بلند است كه مىگويد : اصلاح اجتماعى ، نخست قطع رابطه است و سپس دفاع . و جمع ميان باقى ماندن مردمان بر باطل ( اگر چه در پهنه هاى اقتصادى و زمينه هاى معيشتى ) ، و واداشتن آنان به عمل بر طبق حق ( در ديگر پهنه ها و زمينه ها ) امرى محال است :
يكى از آشكارترين واضحات آن است كه باطل ، در قضاياى اقتصادى و اموال ، همان « تكاثر » و « فقر » است ، با پيامدهاى هلاكتبار و ويرانگر آنها - بدان گونه كه در آيات و احاديث آن ديديم - پس كسانى كه جامعه را با قاطعيّت و در عمل ، از اين باطل دور نمىدارند ، و عوامل و اسباب اين دو پديده را ، با اقدامها و عملكردهايى انقلابى و قاطع از ميان نمىبرند ، و پايگاههاى آنها را از راه قطع رابطه با مستكبران و متجاوزان ثروتمند و متكاثران و مدافعان آنان ويران نمىسازند ، و براى دفع تجاوز و شرّ ايشان از سر توده ها تلاش نمىكنند ، حق ندارند ادّعا كنند كه مردم را به عمل بر طبق دين حق وامىدارند ، و خود همان حاكمانند كه از فقيران و ستمديدگان و مستضعفان و محرومان دفاع مىكنند .
هامش
« 1 » . « وسائل » 18 / 155 . در برخى نسخه ها به جاى « ورّعهم » ، « وزعهم » آمده است ، يعنى :
« كه ايشان را از باطل باز دارد » - ( « وسائل » 27 / 212 ، پانوشت 6 ، چاپ « مؤسّسة آل البيت ( عليهم السّلام ) لإحياء التّراث » - قم ، 1412 ق ) .
تعبير نخست ( ورّعهم ) ، مفيد معنايى تربيتى است ( از راه كار فرهنگى ) ؛ تعبير دوّم ( وزعهم ) ، مفيد معنايى اقدامى ( از راه اقدام سريع و برخوردى ) .