أئمّهء طاهرين « ع » ، به دست خود ارزاق را به خانه هاى گرسنگان مىبردند و به آنان خوراك مىرساندند و سيرشان مىكردند . شايد نيازى به آن نباشد كه نمونه هايى از اين سيرهء الهى را نقل كنيم ، زيرا كه از جمله هدفهاى سازندهء بسيارى از تعليمات اسلامى ( قرآنى و حديثى ) ، در بارهء « انفاق » و « مواسات » و نظاير اينها ، رفع نياز بيچيزان و سير كردن شكم گرسنگان است ، كه شمارى از آنها را - در فصلهاى مناسب - آوردهايم .
فقه اسلامى نيز نسبت به اين مسأله ايستارى قاطع اتّخاذ كرده است تا جايى كه فقهاى بزرگ چنين فتواى دادهاند : « لو وجد طعام الغير ، فإن كان صاحبه مضطرّا فهو أولى ؛ و لو كان يخاف الاضطرار فالمضطرّ أولى ؛ فإن لم يكن له ثمن وجب على المالك بذله ، فإن منعه غصبه ، فإن دفعه جاز قتل المالك في الدّفع . . . ( 1 ) اگر خوراكى از ديگرى موجود باشد ، پس اگر صاحب آن خوراك نياز ضرورى ( اضطرار ) به آن دارد ، خود به مصرف سزاوارتر است . اگر شخص ديگر نياز ضرورى دارد ، اين نيازمند ( مضطر ) ، سزاوارتر است . حال اگر نيازمند مضطر پولى نداشته باشد بر صاحب خوراك واجب است كه آن را بدون بها ببخشد ، اگر نبخشد و مانع از تصرف شود ، بايد نيازمند آن را غصب كند ( به زور بگيرد ) . در اين صورت اگر مالك جلوگيرى كند ، كشتن وى در ضمن درگيرى جايز است . . . » « 1 » مسألهء گرسنگى در ادبيّات اسلامى شيعى نيز به گونه اى شايسته انعكاس يافته و مطرح گشته است ؛ چنان كه شاعر « هاشميّات » ، « 2 » كميت
هامش
« 1 » . « المبسوط » - شيخ طوسى 6 / 286 . مدارك ديگر اين فتوى ، در فصل 44 ، از اين باب ، « نگاهى به سراسر فصل » ، ذكر شده است ( در همين جلد / 131 ) .
« 2 » . « هاشميّات » ، نام چند قصيدهء جاودان در ادبيّات متعهّد و انقلابى اسلامى است ، كه شاعر مشهور سدهء دوّم هجرى ، در بارهء حقايق مذهب اهل بيت پيامبر « ص » ، و مبانى اين مذهب ، و جهتگيرى آن در دفاع از عدالت و قسط و جانبدارى از انسان محروم سروده است ، و در برابر حكومت جبّار و سفّاك اموى ، تلألؤ خونبار فجر و شفق را فرياد كرده است . براى اطلاع بيشتر از شخصيّت دينى و علمى و ادبى و انقلابى اين شاعر مجاهد ، و ارزش و اهميت قصايد « هاشميّات » ، به كتاب عظيم « الغدير » رجوع كنيد ( ج 2 ، ص 180 - 212 ، چاپ بيروت ) ، نيز « ادبيّات انقلاب در شيعه » - دكتر صادق آئينه وند ، ج 1 ، چاپ دفتر نشر فرهنگ اسلامى ، تهران ( 1359 ش ) .