4 - امام صادق « ع » و قسط
امام جعفر صادق « ع » ، پس از آنكه جبّاران ميان او و امامت تربيتى عام حايل شدند ، مدّتى بيش از سى سال « 1 » به امامت تعليمى پرداخت ، و معارف قرآنى را منتشر كرد ، و انوار آيات آسمانى را در اينجا و آنجا پرتو افكن ساخت ؛ و چنان شد كه مكتب او به صورت تجسّمى زنده از تعاليم الهى و اصول قرآنى درآمد ، و در برابر جريانهاى فكرى گوناگون ، و مكتبهاى ناخالص « 2 » ، و سياستهاى ظالمانه ، و مديريّتهاى مبتنى بر ستم ، نمايانگر حقايق راستين اسلام گشت . و آن امام بزرگ توانست در اين راه چهار هزار شاگرد را تعليم دهد ، تا مشعل معرفت و هدايت خالص قرآنى را - بر دوش خويش - به اينجا و آنجا حمل كنند .
و از جمله ، اين امور در ستيغ تعاليم آن امام قرار داشت :
- فراخوانى مردم به رعايت حق و عدالت و - مواسات در اموال و امكانات زندگى و - اداى حقوق به ضعيف و قوى و - جلوگيرى از هر گونه ستم و بيداد ، هر چند اندك و - تأكيد بر سالمسازى روابط معاملاتى و - درستكارى در داد و ستدهاى روزمرّه و - كمى سود و ارزانى نرخ . . .
و چيزهايى از اين گونه كه به سلامت اقتصاد و زندگى و رونق دين و فضيلت مربوط مىشود . ما بخشهايى از اين تعاليم زندگيساز و احياگر دين و دنيا را ، در فصلهاى مختلف « الحياة » آوردهايم .
و آنچه بر تارك اين تعليمات خالص قرآنى و مقدّس مىدرخشد ، دعوت كردن مردم به پذيرش عاليترين شكل قسط يعنى « اصل مساوات » و تحقّق بخشى به آن است ، و تأكيد بر پرورش دادن نوجوانان و جوانان
هامش
« 1 » . از سال 114 ق تا سال 148 .
« 2 » . مانند مكتبهاى گوناگون كلامى ، تفسيرى ، حديثى ، اخلاقى ، صوفى ، سلوكى ، و