21 - اصل براندازى « استضعاف » و « استكبار » .
22 - اصل همسانى در زندگى ( لزوم رساندن مال به فقير تا زندگى نانخوران خود را به حدّ ديگران برساند ( فقير و غنى ، زندگيى يكسان ) ) .
اينك توضيحاتى فشرده در بارهء هر يك از اين اصلها :
اصل اوّل - توحيد ( اعتقاد توحيدى ) :
پايهء دين و شالودهء تعليمات و احكام آن توحيد است ، و ايمان داشتن به خداى واحد احدى كه آفريدگان را آفريد و جانها را از نيستى به هستى در آورد ؛ پس اوست معبود همه ، آفريدگار همه ، روزىدهندهء همه ، و تعيينكنندهء اندازهء روزى و معيشت همه ؛ و همگان بندگان اويند و روزيخواران نعمت و فضل او . و خداوند همه را دوست مىدارد ( آن گونه كه صاحب اثر اثر را دوست مىدارد ) ، و آفريدگار آفريدگان را ، و پروردگار پروردگان را دوست مىدارد .
و اين اعتقاد و ايمان كامل نمىشود ، مگر اينكه به روابط اجتماعى انسان و برخورد انسانها با يك ديگر در عرصهء زندگى سرايت كند ، و آثار آن در اين روابط و برخوردها ديده شود . و از مهمترين مظاهر اعتقاد توحيدى و حضور عملى آن در جامعهء اسلامى ، برابرى مردم با يك ديگر در ترازهاى معيشتى است ، بعنوان خضوع آدمى نسبت به خداى متعال ، و اعتراف به كبريايى و عظمت او ، و طلب رضايت او ، و تفاوت نگذاشتن ميان بندگان او ، به منظور برانداختن استكبار و گردنكشى ، تا به كتاب خدا عمل شده باشد - چنان كه در سخن امام على « ع » ذكر آن گذشت - و به همين جهت ياد شده است كه امام صادق « ع » مىفرمايد :
«
كان رسول الله يقسم لحظاته بين أصحابه ، فينظر إلى ذا و ينظر إلى ذا بالسّويّة « 1 »
( 1 ) رسول خدا « ص » نگاههاى خويش را ميان اصحاب خود تقسيم مىكرد ، و بطور يكسان ، گاهى به اين يك مىنگريست و گاهى به آن يك » . و امير المؤمنين « ع » مىفرمايد : «
. . . و أن تكونوا عندي في الحقّ سواء « 2 »
( 2 ) وظيفهء من است كه همهء شما را داراى حقوقى مساوى
هامش
« 1 » . « وسائل » 8 / 499 .
« 2 » . « نهج البلاغه » / 982 ؛ « عبده » 3 / 89 .