داديم ، ( 1 ) تا يك ديگر را بازشناسيد ( و معاشرت و مسافرت و ارتباط و آشنايى و داد و ستد داشته باشيد ) ، « بيگمان گراميترين شما در نزد خداوند پرهيزگارترين شماست » . سپس فرياد زد : « * ( أَطِيعُوا الله وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ ! فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ ) * * ( فَإِنَّ الله لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ ) * از خدا و رسول اطاعت كنيد ! و اگر ( از اطاعت خدا و رسول ) روى بگردانيد ، همانا خدا كافران را دوست نمىدارد » . سپس فرمود : اى گروه مهاجران و انصار ! آيا با مسلمان شدن خود بر خدا و رسول منّت مىنهيد ؟ بلكه خدا بر شما منّت دارد ، كه شما را به راه ايمان هدايت كرد اگر مؤمنانى راستين باشيد . . . بنگريد ! به اين لوحهء زيباى شگفت انگيز با عظمت ، و اين لحظهء باشكوه در تاريخ بشرى توجّه كنيد ، كه در دوران حكومت على « ع » اتّفاق افتاد :
آفتاب بامداد كوفه برآمده و اشعّهء زرّين خود را بر همهء شهر - از خرمابنها و نهرها و خانه ها و كوچه ها . . . - فرو فرستاده است ، مردمان برخاستهاند و به سوى بيت المال خويش به راه افتادهاند ، با اطمينان كامل ، كه هيچ نيرومندى به ضعيف ستم نخواهد كرد ، و هيچ ضعيفى از عدالت نوميد نخواهد شد . . . و علىّ بن ابى طالب - تجسّم اعلاى عدالتگسترى و حقطلبى ، و نگاهبان كرامت بشرى ، و حامى يگانهء تيره بختان - ايستاده . . . و ابن ابى رافع مشغول تقسيم مال است در ميان مردم ، و به همه ، از سرخ و سياه ، شريف و وضيع ، آزاد و برده ، عالم و جاهل ، رئيس و مرؤس سه دينار مىدهد . . .
و در آنجا ، در ازدحام توده ها و در ميان صفهاى مردمان ، پيشتازان اسلام ، رجال بزرگ ، سران مسلمان شده و مهاجر قريش ، شجاعان و فرماندهان مشهور قشون و علما و فضلاى مسلمان ، همه و همه ، بىآنكه تفاوتى ميان آن خلق مشاهده شود ، شانه به شانه ، در كنار يك ديگر
الحياة ( فارسي ) — صفحة 208
مساهمون: محمد رضا حكيمي
ص٢٠٨