نگاهى به سراسر فصل
اقتصاد ، اصالتى اسلامى :
پس از فصلها و بحثهايى كه گذشت ، و آنچه پس از اين تا پايان باب دوازدهم خواهد آمد ، ديگر چه بسا به آوردن فصلى مستقل در بارهء « اصالت اقتصاد اسلامى » نيازى نداشتيم ، چه هر كس مقدارى از تعاليم اسلامى را بداند ( تعاليمى كه از پيوستگيى عميق و ساختارى انداموار برخوردار است ، بويژه دهها و دهها تعليم اقتصادى كه در قرآن و حديث آمده است ) ، اين را مىفهمد كه از روشنترين واضحات اين است كه دين اسلام ، براى اقتصاد يك مركزيّت اصلى قائل است ، و اصالت اقتصاد را چندان محكم مطرح مىكند كه صرف نظر كردن از آن امكانپذير نيست .
دينى كه زكات را رديف نماز قرار مىدهد و آن را دومين ستون دين معرّفى مىكند ؛ دينى كه كتاب آسمانى آن مىگويد : « * ( وَلا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ الله لَكُمْ قِياماً ) * « 1 » . . . ( 1 ) اموال خود را كه خداوند مايهء برپايى زندگى شما قرار داده است به دست اشخاص سفيه مدهيد » ، و مىفرمايد : « * ( لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ ) * « 2 » هم مردان و هم زنان بايد از آنچه به دست مىآورند بهره مند شوند » ؛ و مىفرمايد : « * ( وَالَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ ، لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ ) * ، « 3 » كسانى ( از رذيلهء بخل دورند ) كه در اموال آنان براى سائلان و محرومان حقّى معيّن باشد » ، و مىفرمايد : « * ( وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ الله وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ) * . . . « 4 » در راه خدا انفاق كنيد ، و خويشتن را با دست خود به هلاكت ميندازيد » ؛ و فرياد بر مىدارد كه ( 5 ) نبايد اموال در دست مشتى توانگر بچرخد ( لئلَّا تكون * ( دُولَةً بَيْنَ الأَغْنِياءِ مِنْكُمْ ) * ) ، « 5 » چنين
هامش
« 1 » . « سورهء نساء » : 5 و 32 .
« 2 » . « سورهء نساء » : 5 و 32 .
« 3 » . « سورهء معارج » ( 70 ) : 24 - 25 .
« 4 » . « سورهء بقره » : 195 .
« 5 » . « سورهء حشر » ( 59 ) : 7 .