و در جميع اوقات خلوت و جلوت ، از مصاحبت ناقصفطرتان ناخردمند و ارذال و انذال « 1 » ناارجمند امتناع نمايند و به غير از زمان عشرت ، با زنان صحبت ندارند و در مشاورات ايشان را جهت امور دين و دنيا معتمد نشمارند كه « شاوروهنّ و خالفوهنّ » 106 حديث صحيح است .
بيت « 2 »
زنان چو [ ن ] ناقصات عقل و ديناند 107 * چرا مردان ره ايشان گزينند
و بالجمله ، استيناس و همنشينى با دو قسم از مردم روزگار التزام فرمايد كه به غير اين دو طايفه ، همنفسى و نديمى سلاطين را نشايد . جهت فوايد دينى ، صحبت با اهل حقّ و علماى ربّانى و اهل صلاح فرمايد « 3 » و جهت نظام ملك و سپاه ، مجالست و محاورت با اهل قلم و ارباب سلاح نمايد « 4 » . با اهل اللّه از الهيات و نبوّات سخن راند « 5 » و با دلاوران سپاه ، از كيفيّت كارزار و فتح ولايات « 6 » انجمن سازد « 7 » و در مصاحبت با خواصّ ، عالى همّتانه معاشرت نمايد « 8 » نه متكبّرانه ، و در محاورت مجدّانه كلمات گزارد 108 « 9 » ، نه هازلانه ، و در برابر مردمان هيأت و آيين پادشاهانه « 10 » خود را متحلّى « 11 » گرداند « 12 » و در خلوات خود به مقام عبوديّت حقّ متضّرعانه و در عبادت متواضعانه ، خود را بندهاى همچو ساير بندگان داند « 13 » . من تواضع للّه رفعه اللّه 109 . « 14 »
نظم « 15 »
إذا ازداد بين البرايا شرفا * قريب من الجدوى يزيد تواضعا
كذا شجر المعالى البعيد فروعه * إذا ازداد حملا كان أقرب مرتعا « 16 »
هامش
( 1 ) . س ، م : ارزال و انزال .
( 2 ) . م : - بيت .
( 3 ) . م : دارند .
( 4 ) . م : نمايند .
( 5 ) . م : رانند .
( 6 ) . م : ولايت .
( 7 ) . م : سازند .
( 8 ) . م : نمايند .
( 9 ) . س ، م : گذارنند .
( 10 ) . م : پادشاهانه .
( 11 ) . م : متجلّى .
( 12 ) . م : گردانند .
( 13 ) . م : دانند .
( 14 ) . م : - من تواضع . . . اللّه .
( 15 ) . م : بيت .
( 16 ) . م : به جاى اين دو بيت عربى ، دو بيت « گوشهاى رو . . . بجويد دستگاه » آمده است .