مىسايند تا جلا يابد و به طراوت و نرم شود .
فصل در عيوب ياقوت
عيب نخستين آنك بر آن نقطهاى سياه مثل دانهء سفندان در اصل فطرت با ياقوت آميخته بود .
و ازين است كى در قديم الايّام سوراخهاى بسيار باريك بر يواقيت كرده باشند تا آن عيوب از وى برود ، و جهّال گويند كى آن كرم خورده است .
و باشد كه سوراخ به سبب آن كرده باشند كى ياقوت كم رنگ باشد . در داروى بجوشانند تا رنگ در درون آن سوراخها شود و رنگينتر نمايد .
و باشد كه در ياقوت تجويفى باشد آن را سوراخ كنند تا در آتش نشكند .
و باشد كه در ميان ياقوت مثل طلق يا نمك يا گچ باشد .
اگر بر ظاهر آن بود به حكّ برخيزد .
و همچنين با غمامه بود ، با جوهر آن آميخته . آنچ بر ظاهر سطح باشد به حكّ اصلاح توان كرد و در اندرون جز ثقب هيچ حيلتى نباشد .
عيب ديگر اختلاط سنگ غريب باشد ، و چون رنگهاى بسيار بود آن را حرمليات خوانند . و ثقب عيبى بزرگ بود در جملهء جواهر .
« * » اگر زهر هلاهل در آن سوراخ كنند و به دست دشمنى
هامش
* - الى آخر چهار سطر بعد در حاشيه تحرير شده است .