مقالت اول
در جواهرى كه از جملهء حجريّات باشند و معادن و انواع آن ، و خاصيّت و منفعت و مضرّت ، و شبه آن به طريق صناعت ، قيمت و جلا دادن و آنچ مناسب آن باشد و آن [ هيجده ] باب است و هر بابى چند فصل .
« * » بعضى از احجار آن است كى حقّ . . . براى آن آفريده است كى . . . تا مردمان در آن . . . بينند چون زر و نقره كه از آن . . .
ساختهاند . . . بيع و شرى . . . « 1 »
به وساطت آن مىكنند و آن را منسوب اليه ساخته كى تمامت موجودات خود را با آن نسبت مىكنند و تمييز هر چيز ظاهر مىشود .
و بعضى آن است كى زيور و زينت پادشاهان و اشراف مى سازند چون لؤلؤ و ياقوت و لعل و زمرد و فيروزه .
و بعضى آن است كى سبب اصلاح غذاهاست چون املاح .
و بعضى سبب دفع امراض انسان است چون توتيا و اثمد و گل ارمنى و مرقشيشا .
و بعضى آن است كى به مشاركت مصادمت با آهن و پولاد آتش حاصل مىكند كه بدان انتفاعات نامتناهى مىگيرند .
هامش
* ازينجا تا سطر 6 صفحهء 25 در حاشيه الحاق شده است .
( 1 ) - به علت بريدگى كنار صفحه ( كه اين قسمت خارج از متن در حاشيه كتابت شده است ) قابل قراءت نيست .