تاريخ تأليف كتاب
اشارات راجع به تاريخ تأليف سير الملوك مختلف و باهم مخالفاند و بجز تاريخهاى زير مدركى در دست نيست :
وفات الپ ارسلان و بر تخت نشستن ملكشاه 465 ه .
تاريخ نوشتن كتاب مطابق گفتهء حاجى خليفه 469 ه .
سفر اول ملكشاه بسمرقند طبق راحة الصدور 471 ه .
تاريخ نوشتن طبق نسخ
N
و
C
و
M
479 ه .
سفر دوم ملكشاه بسمرقند طبق راحة الصدور 481 - 482 ه .
گرفتن حسن صباح الموت را 483 ه .
تاريخ نوشتن طبق نسخهء
B
484 ه .
وفات خواجه نظام الملك 485 ه .
عموما تاريخ نوشتن اين كتاب را سال 484 هجرى دانستهاند . اكنون بايد اين تاريخ را كه تنها در نسخهء
B
مضبوط است اقلا دربارهء نيمهء اول كتاب جدا رد كنيم ، زيرا شهادت نسخهء
N
كه بىنهايت گرانبهاتر است بايد قبول شود . تاريخ مضبوط در كشف الظنون حاجى خليفه را بايد غلطى دانست كه احتمالا از اشتباه رقم 7 با رقم 6 ناشى شده است . ولى كاملا ممكن است كه در سال 484 نيمهء دوم كتاب نوشته شده باشد . البته صحت اشارهء ناسخ قديمى كه در مقدمه قرار گرفته است و حاكى است از آنكه نظام الملك در ابتدا 39 فصل نوشته و بعدا 11 فصل اضافه نموده است ، از خود متن به قدر كافى معلوم است .
بعقيدهء ما براى نوشتن نيمهء دوم كتاب دو سبب وجود دارد كه هر دو دلالت بر تاريخ 484 مىكند :
اول عزل نظام الملك به دست ملكشاه كه لحن حزنآلودى به نوشتهء او