پسران و دختران توانگران از تندرستيى مناسب برخوردارند ، چون به تغذيهء كافى و تقويت كردن بنيهء جسدى و سپس فكرى خود دسترسى دارند ، و پس از آنكه به حدّ كافى رشد كردند ، راه برابر ايشان براى انواع تعليم و تربيت و طلب كمال و كسب تخصّص در اينجا و آنجا - در دانشكده ها و دانشگاه ها - باز است . اكنون اگر آنچه در دسترس ايشان است در دسترس ديگران نيز مىبود ، شايستگيهايى همانند - يا بيشتر - در نزد آنان نيز مشاهده مىشد ، و موهبتهايى شكفته و ابتكارگرا به وجود مىآمد ، كه از آنها به توده هاى مردم خير فراوان مىرسيد ؛ ليكن مايهء تأسّف است كه مواهب محرومان را فقر ، از ابتدا تا انتها ، مىكشد و از ميان مىبرد . و اين موضوعى است كه مردمان غير غافل يا غير متغافل بسرعت متوجه آن مىشوند .
نگرش 4 - در سخن امام صادق « ع » مطلبى آمده است كه اين پندار سست و گمان نادرست را از ميان مىبرد . . . يعنى حديثى كه شيخ ابو جعفر محمّد بن يعقوب كلينى به اين گونه روايت كرده است : « مردى ( از دست نفس خويش ) به امام صادق « ع » شكايت كرد كه : كار مىكند و چيز به دست مىآورد ؛ ليكن به آن قانع نيست و دلش بيش از آن مىخواهد ، و گفت : به من چيزى بياموز كه از آن بهره مند شوم ؛ امام صادق « ع » فرمود : « اگر آنچه براى تو كافى است بىنيازت كند ، كمترين چيز دنيا تو را بىنياز خواهد كرد ؛ و اگر آنچه براى تو كافى است بىنيازت نكند ، همهء آنچه در دنياست تو را بىنياز نخواهد كرد » . « 1 » ببينيد كه در اين آموزش چه راهنمايى ارزشمندى وجود دارد ، و در آن نيك بينديشيد ، كه امام معلَّم ارشاد ، چگونه به آن مرد اسير حرص چاره خواه ، چيزى آموخت كه هر كس خواهان بهره مندى باشد مىتواند از آن سود برگيرد ، چه امام « ع » به او نفرمود : « طلب كردن مالى بيشتر - كه نفست خواهان است و بر سر آن با تو نزاع مىكند - منوط به قدرت فكرى و مواهب اقتصادى و استعداد كسبى تو است ، پس نيروهاى خود را بسيج كن و از مواهب خويش بهره گير ، تا نزد تو بيش از آنچه
هامش
« 1 » متن حديث ، در صفحهء 659 گذشت .