است كه هر جا يافت شود آن را ريشه كن كنند ، و اسباب و مسبّبان آن را - كار به هر جا برسد - براندازند ، كه هيچ چيز عزيزتر از قوانين و نواميس الهى نيست . و از بزرگترين اين نواميس ، عدالت است . و اگر با مردمان به عدل رفتار كنند ، همگان بىنياز خواهند شد . . .
. . . پس دين جز به عدل استقرار پيدا نمىكند ، و عدل جز با از ميان بردن نيازمندى و فقر صورتپذير نمىشود ؛ كه خداى متعال چون آفريدگان را آفريد ، ارزاق آنان را مقدّر كرد و بيافريد ، و معيشت آنان را به ايشان بخشيد ، ليكن غاصبان آنها را غصب كردند .
هشدار ( 1 ) فقر و مسائل آن ( 50 مسأله )
بحث خود را در اينجا ، با اشاره كردن به شمارى از مسائلى كه به فقر تعلَّق دارد دنبال مىكنيم ، تا جويندگان در اين موضوع مهم ، به مطالعهء كاملى در بارهء اين مسائل سازندهء اجتماعات - كه متزلزلكننده پايگاههاى استبداد اقتصادى است - بپردازند ، و زمينه اى شايسته براى پاسخ گفتن عملى به آنها فراهم آيد .
فقر در تاريخ انسان و زندگى او موضوعى قديمى است . و منشأ آن تسلَّط يافتن صاحبان قدرت و شوكت و مستكبران بر نعمتها و مواهب و امكانات و استضعاف محرومان و باز داشتن ايشان از دستيابى به سهم خويش است ، به شكلهايى معروف در تاريخ .
و اسلام در برابر اين پديدهء شيطانى استكبارى ، ايستارى قاطع برگزيده است ( كه نشانه هاى آن در اين ده فصل - در بارهء مبارزه با فقر - نمودار گشت ) . پس بر پژوهندگان لازم است كه - براى نبرد با آن در زمان حاضر و آينده - مسائل مهمّى را مورد تحقيق قرار دهند كه هيچ مسلمان متعهّد ، يا عالم آگاه ، يا حكومت صالحى از مطالعه و تحقيق در بارهء آنها باز نمىايستد . اكنون شمارى از اين مسائل را از نظر