گونهء 10 - اين گونه از احاديث كمر شكن است . . . چه بسيار در ميان فقرا و محرومان با كسانى رو به رو مىشويم - بويژه در روستاها - كه از دين و تعليمات آن چيزى نمىدانند ، و هيچ كس جوابگوى اين نياز آنان نيست . و مسئولان اصلى در اين مورد عالمان و حاكمانند ، هر چند همهء مسلمانان يكسان مسئولند و در معرض مؤاخذه قرار دارند . و مفاسد فراوانى كه از كوتاهى در اين امر مهم واجب پديد مىآيد ، امرى است كه بر هيچ فرد آگاه و بصيرى پوشيده نيست . بطور قطع و مسلَّم خوددارى از انجام اين وظيفه ، با تعهّد اسلامى و تقيّد انسانى منافات دارد .
گونهء 11 - واضح است كه عيادت كردن بيماران و حاضر شدن در مراسم تشييع ، تنها به بيماران و جنازه هاى ثروتمندان اختصاص ندارد ، بلكه مراعات آن در حق فقيران اهميّت بسيار بيشترى دارد .
گونهء 15 - اين حضور امرى است كه به دليل اهميّت آن ، شرع اسلام مردمان را به آن فراخوانده است . و آيا فقيران مىتوانند در چنين مجالسى حضور يابند مگر اينكه از نظر معيشت و لباس و طهارت و پاكيزگى و نظاير اينها بتوانند از وضعيّتى مطلوب برخوردار باشند ؛ و اين چگونگى مستلزم هزينه هايى است . پس بر جامعهء اسلامى است كه با كمك مالى در خور به فقيران ( و پرداخت حقوق حقّهء ايشان ) ، آنان را براى پرداختن به اين امور مهم آماده سازد .
گونهء 16 - در بارهء اين گونه از احاديث هر چه گفته شود كم است . در اين خصوص در قرآن كريم نيز بصراحت سخن گفته شده است . اى خوانندهء عزيز ! تو را به خداى سوگند ، آيا نشانه اى از برادرى اسلامى ، با وجود اين همه تفاوتهاى چشمگير و ستمهاى اقتصادى ، مىبينى ؟ آيا مىتوان گفت كه ساكنان كاخها با آن شكل از زندگى كه مىگذرانند ، با ساكنان كوخها با آن شكل از زندگى كه بر ايشان تحميل شده است ، برادران يك ديگرند ؟
گونهء 20 - اگر رواج يافتن سلام و آغاز كردن به آن در نظر شارع
الحياة ( فارسي ) — صفحة 601
مساهمون: محمد رضا حكيمي
ص٦٠١