، بعضى گفتهاند : «
إنّما يؤتى الفقراء . . .
به صيغهء فعل مجهول است ، از « أتى يأتي إتيانا - أتى عليه الدّهر » ، به معنى « روزگار او را هلاك كرد » ، نه از « آتاه يؤتيه إيتاء » به معنى « چيزى به او بخشيد » ، بنا بر اين ، معنى عبارت چنين مىشود : فقرا به اجلهاى حتمى خدا هلاك نمىشوند ، بلكه هلاكت ايشان به دست كسانى است كه حقوق حقّهء آنان را به ايشان نمىرسانند . » « 1 » و آنچه از جمع ميان اخبار - بويژه با ژرفكاوى در اقسام فقر « 2 » و خاستگاههاى آنها - به دست مىآيد ، اين است كه اداى زكات معروف ( « زكات ظاهره » - به تعبير حديث ) ، بهمراه پرداخت ديگر حقوق و انفاقهاى شرعى ( مانند « زكات باطنه » و « حقّ معلوم » - مثلا ) ، هنگامى كه صورت اسلامى آن تحقّق پيدا كند ، زندگى نيازمندان را « بيمه » مىكند ، و راه را براى هدف مطلوب يعنى برانداختن فقر از جامعهء قرآنى هموار مىسازد ؛ پس در بارهء اين امر حياتى و بزرگ - كه عزّت اسلام و شوكت مسلمانان و استقلال سرزمينهاى ايشان به آن وابسته است - نبايد غافل بود يا سهل انگارى كرد .
10 - الإمام العسكريّ « ع » : سيأتي زمان على النّاس ، وجوههم ضاحكة مستبشرة و قلوبهم مظلمة متكدّرة ، أغنياؤهم يسرقون زاد الفقراء . . . « 3 »
امام عسكرى « ع » : زمانى بر مردمان خواهد آمد كه چهره هاى ايشان خندان و حاكى از شادى و خوشى است و دلهاشان تيره و تار است ، و ثروتمندان ايشان توشهء فقيران را مىدزدند . . .
هامش
« 1 » « كافى » 3 / 497 ، پانوشت .
« 2 » مىتوان گفت ، نصابهاى مالى شرعى فقرهاى طبيعى را بر طرف مىسازد ، ليكن فقرهاى تحميلى و امثال آن بايد با هزينه هاى ديگرى از ميان برود ، از اين جهت ، در شريعت در بارهء « زكات باطنه » نيز احكامى رسيده است ؛ به فصل 41 ، از باب 12 ، و « نگاهى به سراسر فصل » رجوع كنيد ( جلد ششم )
« 3 » « مستدرك الوسائل » 2 / 322 .