مردمى چيست سر پوشيدن پهلوانى بخير كوشيدن .
اوحدى .
مرد ميدان او نيست .
تمثل :
چنين كه جام مى لعل اوست مرد افكن * در اين زمانه كسى نيست مرد ميدانش .
سلمان ساوجى .
مرد ميراثى چه داند قدر مال
سر ز شكر دين از آن برتافتى * كز پدر ميراث مفتش يافتى . . .
رستمى جان كند و مجال يافت زال . )
مولوى .
مردم يكفن بايد .
تمثل .
خون همى ريزى و نكنى بجز اين شغل دگر * خوب راهى زدهاى مردم يكفن بايد .
رضى نيشابورى .
رجوع به : ذى فن بر ذى فنون . . . ، شود .
مردمى كن كه مردمى كردن مرد آزاده را كند بنده .
از جامع التمثيل .
نظير :
بندهء حلقه به گوش ار ننوازى برود * لطف كن لطف كه بيگانه شود حلقه به گوش
سعدى .
مرد نادان چو قصد دانا كرد از تن خويشتن برآرد گرد .
سنائى .
مرد نادان ز مردمى دور است .
دل بىعلم چشم بىنور است . . . )
اوحدى .
رجوع به : آنكس كه داناتر است . . . ، شود .
مردن آدمى بناكامى بهتر از زيستن به بدنامى .
امير خسرو دهلوى .
مرد نام از عشق گيرد نه ز جاه در بر فرهاد خسرو خامل است .
مرحوم اديب .
رجوع به : باشد از عشق قوت مردان . . . ، شود .
مرد نامى و ليك كم ز زنى .
از توكل نفس تو چند زنى . . . )
سنائى .
مرد نبايد كه تنگ حوصله باشد .
دوست نبايد ز دوست در گله باشد . . . )
مردن بعزت به كه زندگى بمذلت .
گج . نظير :
مردن بنام به از زنده دشمن بر او شادكام .
چنين گفت مؤبد كه . . . )
فردوسى .
مردنت به كه مردمآزارى .
اى زبردست زيردست آزار * گرم تا كى بماند اين بازار
بچه كار آيدت جهاندارى . . . )
سعدى .
مردن مردن است جان كندنش چيست .
مرد نه محتاج به يارى كس است همت او تكيهء پشتش بس است تكيه چه آرى بعصاى كسان زنده نشد كس ببقاى كسان .
امير خسرو دهلوى . رجوع به : كس نخارد . . . ، شود .
مردود خلق باشد مقبول ذو المنن .
بفكن حجاب جسم كه تا بشكنى طلسم . . . )
قاآنى .