كرم درخت از خود درخت است . * آتش چنار از چنار است .
رجوع به آبگينه ز سنگ . . . ، شود .
محرور را خرما مده .
تمثل :
مگو مغرور جاهل را براى امن او نكته * مده محرور جاهل را ز بهر طبع او خرما .
سنائى .
نظير : نفس خرما دوست دارد صبر فرمايد حكيم .
محروم آن گرسنه كه بر خوان پادشاه عمرى نشسته باشد و گويند ناشتاست .
كمال اسمعيل .
محصل بىچوب .
متقاضيى طبعى . حاجتخواهى ناشنوا و ناشكيبا ، چون طفل و زن .
محض خالى نبودن عريضه .
رسم است كه چون هديهاى به كسى فرستند در نامه نويسند محض خالى نبودن عريضه ( مثلا ) يك رأس بره تقديم شد . و در نظاير نيز استعمال كنند .
محضر بر آب نوشتن .
نظير : بر يخ نوشتن .
محقق همان بيند اندر ابل كه در خوبرويان چين و چگل .
سعدى .
نظير : الوجود خير . و رجوع به : هر چيزى بجاى خويش . . . ، شود .
محك داند كه زر چيست .
نظير : كس عيار زر خالص نشناسد چو محك . و رجوع به :
عند الامتحان . . . ، شود .
محكم آغاز هرچه آغازى .
ابو الفرج رونى . نظير : كن لديناك كانك تعيش ابدا . حديث
محل خاك نباشد برابر آذر .
عنصرى .
محل قابل و آنگه نصيحت قايل
. . . چو گوش هوش باشد چه سود حسن مقال . )
سعدى .
نظير : گناه تخم چه باشد زمين چو قابل نيست .
محل هركس پيداست .
تمثل : گفت البته همداستان نباشم و كسرا زهره نيست كه در اين ابواب با من سخن گويد چه محل هركس پيداست . ابو الفضل بيهقى . نظير : هر كسى را جائيست .
هر كسى را جايگاهيست .
محمود را دمى كه به آخر رسيد عمر ميداد جان بزارى و ميگفت اياز من .
كاتبى
محنتزده را ز هر طرف سنگ آيد .
از جامع التمثيل .
محيط دايره آنكس بسر تواند برد كه پاى جهد چو پرگار استوار كند .
قاآنى .
مخافت گله از خيل گرگ چندانست كه رخت در كنف عصمت شبان آورد .
كمال اسمعيل .