خدايگانا آندم كه فتح در صف تو * ميان چو نيزه گه كارزار دربندد .
سيف اسفرنك .
چون سنانرا بر فرازى باشدش در صدر جاى * هر كه اندر خدمتت چون رمح بربندد كمر .
كمال اسمعيل
مثل نيشتر .
نوك تيز .
مثل نى غليان .
باريك و نزار .
مثل نيم سوز .
تنى سخت سياه .
مثل وادى خاموشان .
مثال :
ديدم زمئى چو ديگ جوشان * بىتوشه چو وادى خموشان .
مكتبى ،
مثل وامق و عذرا .
مثال :
و آنكه در مأمن انصاف و حريم عدلش * گرگ را با بره چون وامق و عذرا بينى .
اثير اومانى .
عذرا صفت است چهرهء گل * چون وامق عاشق است بلبل .
ابن يمين .
بلبل و گل وامق عذرا شده * شاخ و سمن مهد و مسيحا شده .
خواجو .
اى حسن تو سمر بجهان زود حال ما * چون حال عشق وامق و عذرا سمر شود .
مسعود سعد سلمان .
ذكا و ذهن تو در سبق وامق و عذرا * سخا و طبع تو در عشق خسرو و شيرين .
مسعود سعد سلمان .
رجوع به : ليلى و مجنون ، شود .
مثل ورورهء جادو .
با زبانى چرب . برآغالنده .
مثل و سنى .
بسيار حسود . سخت دشمن .
دوستانم همه مانندهء وسنى شدهاند * همه ز آنست كه با من نه درم ماند و نه سيم .
عسجدى .
رجوع به : مثل هبو ، شود .
مثل وهابيها .
پرخوار . رباينده .
مثل هبو ( يا ) هوو .
رجوع به : مثل وسنى ، شود .
مثل هريسه .
به خوبى پخته .
مثل هزار لاى گوسفند .
عمامه يا چيزى مانند آن آشفته و شوريده .
مثل هفتاد و دو تن .
عدهء از مردمان بىنظم و ترتيبى در جائى پراكنده خفته .
مثل هلاهل .
رجوع به : مثل زهر هلاهل ، شود .
مثل هلو .
رجوع به : فقرهء بعد شود .
مثل هلوى پوستكنده .
چهره يا تنى سرخ و سفيد و تازه و تر .
مثل همزهء وصل .
نامى محض . مثال :
بدانكه چون الف وصل باشم از خوارى * كه نام هست و نبينند خلق ديدارم .