گر نخواهى دل از ندامت پر ببدى از قرين نيك مبر
( . . . گرچه صد بار بازگردد يار * سوى او بازگرد چون طومار . )
سنائى .
رجوع به : دوست را كس بيك . . . ، شود .
گر نخواهى رنج گر از گر گنان پرهيز كن
. . . جهلگر است اى پسر پرهيز كن زين زشتگر . )
ناصر خسرو .
گر نخواهى كه بر تو خندد خر نزد گوهرشناس بر گوهر .
سنائى .
رجوع به : خر چه داند . . . ، شود .
گر نشود عدل نگهبان ملك ملك عمارت شده ويران شود .
اديب صابر .
گر نشوى گرگ ز چوپان چه غم ور نكنى ظلم ز سلطان چه غم .
خواجو .
گر نكشد سرخ گل نقاب ز چهره بلبل مسكين چگونه بركشد آوا .
قاآنى .
گر نگهدار من آنست كه من ميدانم شيشه را در بغل سنگ نگه ميدارد .
خيرانى .
نظير :
فَاللَّهُ خَيْرٌ حافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ .
قرآن كريم . سورهء 12 . آيهء 64 .
گر نويسم شرح آن بىحد شود مثنوى هفتاد من كاغذ شود .
مولوى .
گرو در دست گاز راست .
تمثل :
حق فراموش مكن بدولت نو * زانكه در دست گازر است گرو .
سنائى .
گازر نكند به مزد تعجيل * زيرا كه گرو بدست دارد .
رجوع به : رسن را گذر بر . . . ، شود .
گر وزير از خداى ترسيدى همچنان كز ملك ملك بودى .
( گر نبودى اميد راحت و رنج * پاى درويش بر فلك بودى . . . )
سعدى .
گرو كه داند بردن ببازى از لجلاج .
رضا قليخان هدايت .
گروهى آن گروهى اين پسندند .
متاع كفر و دين بىمشترى نيست . . . )
گره بباد زدن .
عزم كارى ممتنع كردن . قصد امرى عبث و بيهوده داشتن .
تمثل :
گره بباد مزن گرچه بر مرا درود * كه اين سخن به مثل باد با سليمان گفت .
حافظ .
متاع جهان هست باد روان * گره بر زدن باد را چون توان .
امير خسرو .
رجوع به : آب با غربال . . . ، شود .
گره بر آب زدن .
سخت فسونكار بودن . جادوئى محتال بودن .
دم سخت گرم دارد كه بجادوئى و افسون * بزند گره بر آب او و بهبندد او هوا را .
مولوى .