رجوع به : همت بلنددار . . . ، شود .
چشمى كه دلى برد بتاراج * دانى كه بسرمه نيست محتاج .
( . . . ور وسمه كنى بر ابروى زشت * چون سبزه بود به روى انگشت . )
امير خسرو دهلوى . رجوع به : حاجت مشاطه نيست . . . ، شود .
چغانه زدن . براى گرم شدن چمباتمه يا بر دو پاشنه پا نشستن . تمثل :
كجا ماند مرا در بزم خسرو * هواى چنگ يا ذوق ترانه
كه من خود ز ابتدا از شام تا بام * ز سرما ميزنم هرشب چغانه .
اثير اومانى .
نظير : چاقو دسته كردن . دسته چاقو ساختن .
چغندر گوشت نشود و دشمن دوست نشود .
چكار آيد آن يار ناسازگار * كه هنگام سختى نيايد به كار .
( . . . بدشواريت يار شايان بود * بآسانيت خود فراوان بود . )
امير خسرو . رجوع به : اين دغل دوستان . . . ، شود .
چكمه به گردن پيش كسى رفتن . رجوع به : با تيغ و كفن . . . ، شود .
چكند بنده كه گردن ننهد فرمان را * ( چكند گوى كه عاجز نشود چوگانرا )
سعدى .
رجوع به : العبد و ما فى يده . . . ، شود .
چكنم با مشتى خاك جز آمرزيدن . گويا عبارت ترجمهء قسمتى از احاديث قدسيه باشد و براى اميد دادن بعفو و بخشايش خداى تعالى چون مثلى سائر است . نظير : بهشت را ببها نميدهند ببهانه ميدهند .
چگونه پارسا باشد كسى كو پادشا باشد . * ( هرآنكس كو بىانديشه سخن گويد خطا باشد . . . )
فرخى .
چگونه جهد شير بىچنگ تيز * اگرچند باشد دلش پرستيز .
فردوسى .
رجوع به : ابى اللّه ان يجرى الامور . . . ، شود .
چگونه دوستى يا بى و پشتى * ز فرزندى كه بابش را بكشتى .
ويس و رامين .
نظير :
پدر كشتى و تخم كين كاشتى * پدر كشته كى مىكند آشتى .
چگونه سازگار آيد مزاج آب با روغن ! رجوع به : آب و روغن . . . ، شود .
چگونه شكر اين نعمت گذارم * كه زور مردمآزارى ندارم .
سعدى .
چگونه كور كند مدح چشمه خورشيد * چگونه كر شنود وصف نالهء مزمر .
قاآنى . رجوع به : خر چه داند بهاى قند و نبات ، شود .
چمد تا جوانست و سرسبز بيد * شكسته شود چون بزردى رسيد
سعدى .
رجوع به : نزيبد مرا با جوانان ، شود .
چنار در خانهشانرا نمىبيند . نهايت معجب و متكبر شده است . نظير : چشم بزرگان تنگ است