المرء يطير بهمة كما يطير الطائر بجناحيه
. رجوع به : همت بلند دار . . . ، شود .
المرء يعجز لا المحاله
. مرد درمانده و ناتوان شود ليكن چاره و ترفند ناتوان و درمانده نگردد .
المركب ينتفى بانتفاء احد اجزائه
. چيز آميغى از بشدن يك بخش آن از ميان بشود .
المزاح مقدمه الشر
. از قابوسنامه . رجوع به : شوخى شوخى آخرش . . . ، شود .
المسافر كالمجنون
. نظير : يوم السفر نصف السفر ( لتزاحم الاشغال ) . و گاهى مزيد اغراق را المجنون كالمسافر ، گويند .
كسى را عزم ره چون جزم شد پيش * چو محبوسان بود در خانهء خويش .
وحشى .
المستحق محروم
. حديث نيازمند بيشتر بىبهره ماند . اشاره :
به دو گفتند كاى مسكين مظلوم * نبوده مستحقى چون تو محروم .
جامى .
رجوع به : روغن روى روغن رود . . . ، شود .
المستشار مؤتمن
. حديث . با آنكه راىزنند خيانت نورزد . راىزننده استوار باشد . اقتباس :
گفت پيغمبر بكن اى راىزن * مشورت كالمستشار المؤتمن .
مولوى .
المسلم من سلم المسلمون من يده و لسانه
. حديث . مسلمان آنكس است كه مسلمانان از دست و زبان او بىگزند مانند . اقتباس :
حق هركس بكمآزارى بگزارم * كه مسلمانى اين است و مسلمانم .
ناصر خسرو .
المشرب العذب كثير الزحام
. نظير :
هركه شيرينى فروشد مشترى بر وى بجوشد .
سعدى .
هركجا چشمهاى بود شيرين * مردم و مرغ و مور گرد آيند .
سعدى .
المصيبة للصابر واحد و للحازع اثنان
. نقل از العراضه . سختى و اندوه ناشكيبا دوچندان انده و سختى شكيبا باشد . رجوع به : آن ميوه كه از صبر . . . ، شود .
المعاشره ترك المعاسره
. رجوع به : آنجا كه دوستى است . . . ، شود .
المعدة بيت كل داء و الحمية راس كل دواء
. حديث . شكم خانهء دردها و پرهيز و خويشتندارى سر همه درمانهاست . نظير : المعدة حوض البدن و العروق وارده فأذا صحت المعدة صدرت العروق بالصحة و اذا سقمت صدرت العروق بالسقم . احتما بايد آنگهى دارو .
المعنى فى بطن الشاعر
. بطور مزاح ، اين گفته مغلق و نامفهوم يا بىمعنيست .
المغرور يرجع الى من غر
. قاعدهء فقهى است كه گويد دريافت زيان فريفته بر فريبنده است
المفلس فى امان الله
. مفلس بىتقصير مصون از تعرض حاكم و وامخواهان باشد .
رجوع به : از برهنه پوستين چون بركنى ، شود .
المقدر كائن
. نبشته بازنگردد . تمثل : چه شايد كرد المقدور كائن . نظامى .