خلاف نشايد كرد . كيمياى سعادت . وعد الكريم الزم من دين الغريم . الكريم اذا وعد وفا .
المؤمنون عند عهودهم . وفا را نگهدار و سر را بده .
العذر عند كرام الناس مقبول
. مردمان بزرگوار پوزشپذير باشند . نظير :
چو دشمن بخوارى شود عذرخواه * برحمت بكش آستين بر گناه .
امير خسرو .
العزلة راحة من خلطاء السوء
. عمرو بن الخطاب . رجوع به : آلوچو بآلو ، شود .
العشق خراسانى لمكان العطار
. عشق از خراسان باشد چه شيخ فريد الدين عطار از آن مرز و بوم است . حضرت اديب پيشاوورى از مرحوم حاج ملا هادى سبزوارى نقل مىفرمايند و شايد مرحوم حكيم نيز از جاى ديگر اخذ كرده باشند .
العشق عمى الحواس عن ادراك العيوب
. منسوب بارسطو . رجوع به : اگر بر ديدهء مجنون نشينى ، شود .
العشق و الملامة توامان
. اشاره :
گفتا بگير زلفم گفتم ملامت آيد * قالت الست تدرى العشق و الملامه .
سنائى .
العفو بعد الظفر من مكارم الاخلاق
. نظير : اذا ملكت فاسجح . رجوع به : احسن الى من اسا : شود .
العفو عند الاقتدار من علو الاقدار
. نقل از العراضه . رجوع به : احسن الى من اسا ، شود .
العفو عند القدرة
. تمثل : كه مردمان بزرگ نام بدان گرفتند كه چون بر دشمن دست مىيافتند نيكوئى مىكردند كه آن نيكوئى بزرگتر از استخفاف باشد و العفو عند القدره سخت ستوده است . ابو الفضل بيهقى . رجوع به : احسن الى من اسا ، شود .
العقل عقال
. خرد پاىبند مردان باشد . تمثل :
عقل تا با خود منى دارد عقالش دان نه عقل * چون منى زو دور گشت آنگه دوا خوانش نه دا .
سنائى .
پس بكوشى و به آخر از ضلال * خود به خود گوئى كه العقل عقال .
مولوى .
رجوع به : اكثر اهل الجنة ، شود .
هامش
*بميزبانى فتح خجسته ماه صيام * زمانه شاه زمين را نويد داد و خرام .عثمان مختارى .آمد بسوى باغ درود و سلام مى * جام مى آر كامد هنگام جام مى
از بهر سور باغ كه كرده است نوبهار * آيد همى بلهو نويد و خرام مى .مسعود سعد .
و در اين شعر فردوسى ظن قريب اين است كه خرام بمعنى وعد باشد :يكى نامه فرمود نزديك سام * سراسر درود و نويد و خرام .فردوسى .
نگارنده در حواشى بر ديوان ناصر خسرو چاپ كتابخانهء طهران صفحهء 355 نيز به اين معنى اشارت كرده است .