در دل از سور او سرورى نه * هرچه او داد جز غرورى نه
چون كند عربده ولى شكن است * ور سخاوت كند دروغزن است .
سنائى .
الخمول راحة و الشهرة آفة
. حديث . گمنامى آسودگى و بلندآوازگى رنجى باشد .
الخير ابقى و ان طال الزمان به و الشر اخبث ما اوعيت من زاد .
نيكى هرچند بيشتر روزگار بر او گذرد برجاى ماند و بدى پليدترين توشهايست كه در توشهدانى كنند
الخير تحت ظلال السيوف
. رجوع به : الجنة تحت ظلال السيوف ، شود .
الخير فيما وقع
. نظير : هرچه پيش آيد خوش آيد .
شايد كه چو وابينى خير تو در اين باشد
حافظ
عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ عَسى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ .
قرآن كريم . سورهء 2 . آيهء 213 ، گويند ميرزا مهديخان منشى سجعى مطنطن براى مهر نادرشاه ساخته و از نظر گذرانيد . شاه برآشفت و نوشته را بدور افكند و با اينكه عامى بود و نوشتن و خواندن نميدانست گفت خاتم مرا بكنند الخير فيما وقع .
الخير معقود بنواصى الخيل
. پيروزى و نيكبختى بسته و آويختهء پيشانى ستور است .
يعنى چارپايان را در كار سوداگرى و جنگ براى مردمان سود فراوان باشد .
الدال على الخير كفاعله
. حديث . نيكآموزى چون نيكوكارى است .
الدراهم بالدراهم تكسب
. نظير : زر زر كشد . زر زر كشد و بىزر دردسر . پول پول را پيدا مىكند . روغن روى روغن رود و بلغور خشك ماند .
الدرس حرف و التكرار الف
. خواندن يك بار و واخوان هزاربار .
الدريقطعه جفاء الحالب
. شير را ستم دوشنده بخشكاند . رجوع به هر آنگه كه بيدادگر گشت شاه . . . ، و رجوع به اسكندر رومى را گفتند . . . ، شود .
الدنيا جيفة طالبها كلاب
. اين جهان چون مردارى است و خواستاران آن سگان باشند .
الدنيا دار ممر لا دار مقر
. ( . . : فاعبروها و لا تعمروها و قد خلقتم للابد و لكنكم تنقلون من دار الى دار حتى يستقر بكم القرار . ) على عليه السلام . نظير :
بديگر جهان را از اين جاى كوش * چو كوشيدى اينرا مر آنراى كوش
از ايدر بخواهى شدن بيگمان * كه اين جات خان است و آنجات مان
شود زندهء اين جهان مرده زود * بدانسر توان زنده جاويد بود .
اسدى .
و رجوع به : از مرگ خود چاره نيست ، شود .
الدنيا ساعة فاجعلها راحة
. حديث . بآسان گذارش كه گيتى دميست .
الدنيا سجن المؤمن و جنة الكافر
. حديث . اين جهان زندان مؤمنان و بهشت كافران است . اقتباس :
اين جهان زندان مؤمن زين بود * كافران را جنت عالى شود .
مولوى .