گمان برند كه جنسيت است علت ضم * از آنكه جنس طلبكار جنس خويشتن است .
ابن يمين .
رجوع به الارواح جنود . . . ، شود .
الجنون فنون
. ديوانگى گوناگون باشد . تمثل :
جواب داد كه از سر برون كن اين سودا * كه اين نشان جنون است و الجنون فنون .
ابن يمين .
پس جنون باشد فنون اين شد مثل * خاصه در زنجير اين مير اجل .
مولوى .
حالم اين است و حرص عشقم اين * راست گفتند كالجنون فنون .
سنائى .
عظيمتر ز خلافش جنون ندانم من * وگرچه در مثل آمد كه الجنون فنون .
معزى .
دلم حكايت زنجير زلف تو بشنيد * عقال عقل بيفكند الجنون فنون .
ظهير .
بند بگشاد و پردهها بدريد * شد سراسيمه و الجنون فنون .
مغربى .
همچنانكه گفتهاند الجنون فنون ديوانگى گونهگونه است ، قابوسنامه .
تذكر نجدا و الحديث شجون * و جن اشتياقا و الجنون فنون .
على قهستانى .
طويت بادراك العلوم و نيلها * رداء شبابى و الجنون فنون .
فلما تعاطيت العلوم و نلتها * تبين لى ان الفنون جنون .
الجود بالموجود غاية الجود
. رادى و جوانمردى بدسترس بلندترين پايهء دهش و بخشش است .
الجود بالنفس اقصى غاية الجود
. ( يجود بالنفس اذ ضمن الجواد بها و . . . )
الحاسد مغتاظ على من لا ذنب له
. رجوع به اگر حسود نباشد . . . ، شود .
الحب و البغض يتوارثان
. دوستى و دشمنى كسان از پدران بفرزندان بازماند . نظير :
الحب يتوارث و البغض يتوارث . حديث . مودة الاباء قرابة الابناء .
الحديث ذو شجون
. تمثل :
خيز اى غلام و شانه كن آن ادهم اين حديث * دارد شجون و هيچ نزايد بجز شجن .
ابو البركات .
شبى بخيمهء ابداعيان كن فيكون * حديث حسن تو ميرفت و الحديث شجون .
ظهير .
تذكر نجدا و الحديث شجون . رجوع به : الكلام يجر الكلام ، شود .
الحديد بالحديد يفلح
. آهن بآهن شكافد . از يواقيت العلوم . تمثل :
بشكاف آهنين دل دشمن بنوك تيغ * قد يفلح الحديد كما قيل بالحديد .
ابن يمين .
رجوع به آهن آهن را از كوره ميكشد ، شود .
الحرب خدعة
. تمثل : در ناورد و پيكار دغا و گربزى روا باشد . تمثل :
كژ نهم تا راست گردد اين جهان * حرب خدعه اين بود اى پهلوان .
مولوى .
نظير : اذا لم تغلب فاخلب . جنگى هرچند زورمند بود از حيلت مستغنى نگردد . بزرجمهر .
الحرب سجال
. نظير : جنگ دو سر دارد .