كه چه گويم به از پشيمانى خوردن كه چرا گفتم . سعدى . حدث من فيك كحدث من فرجك .
ان البلاء موكل بالمنطق . ما على الارض شيى احق به طول السجن من لسان .
نيست در عالم ايجاد بجز تيغ زبان * بىگناهى كه سزاوار بحبس ابد است .
صائب .
رب كلمة سلبت نعمة . اياك و ان يضرب لسانك عنقك . رب كلمة تقول لصاحبها دعنى .
در فتنه بستن دهان بستن است * كه گيتى بنيك و بد آبستن است .
گر زبان تو راز دارستى * تيغ را با سرت چه كارستى .
گشاده شد آنكس كه او لب به بست * زبان بسته بايد گشاده دو دست .
فردوسى .
ز دانش چو جان ترا مايه نيست * به از خامشى هيچ پيرايه نيست .
فردوسى .
بگفتار اگر خيره شد راى مرد * نگردد كسى خيره در كاركرد .
فردوسى .
زبانى كه اندر سرش مغز نيست * اگر در ببارد همان نغز نيست .
فردوسى .
نگفته ندارد كسى با تو كار * و ليكن چو گفتى دليلش بيار .
زبان را نگهدار بايد بدن * نبايد زبان را به زهر آژدن .
فردوسى .
كه بر انجمن مرد بسيارگوى * بكاهد بگفتار خويش آبروى .
فردوسى .
سخن همچو مرغيست كايد ز كام * نشيند بهرجا چو بجهد ز دام .
اسدى .
بنا گفته بر چون كسى غم خورد * از آن به كه بر گفته كيفر برد .
اسدى .
احفظ لسانك ايها الانسان * لا يقتلنك انه ثعبان
كم فى المقابر من قتيل لسانه * كانت تخاف لقائه الاقران .
بدان كز زبانست مردم برنج * چو رنجش نخواهى زبانرا بسنج .
فردوسى .
كسى را كه مغزش بود پر شتاب * فراوان سخن باشد و ديرياب .
فردوسى .
چه نيكو داستانى زد يكى دوست * كه خاموشى ز نادان سخت نيكوست .
ويس و رامين .
هرآنكس كه راند سخن برگزاف * بود برسر انجمن مرد لاف .
بگاهى كه تنها شود در نهفت * پشيمان شود زان سخنها كه گفت .
فردوسى .
ز اندازه برمگذرانى سخن * كه تو نو نگارى و گيتى كهن .
فردوسى .
كسى را كه آمد زمانه بسر * ز مردى بگفتار جويد هنر .
فردوسى .
بگفتار بىسود و ديوانگى * نجويد جهانجوى مردانگى .
فردوسى .
رب راس حصيد لسان . مقتل الرجل بين فكيه . عثرة القدم اسلم من عثرة اللسان .
چنين گفت دانا كه با خشم و جوش * زبانم يكى بسته شير است زوش « 1 »
به بند خرد برهمى پايمش * كه بكشدم ترسم چو بگشايمش .
اسدى .
چه گردد زبان بر بدى كامكار * چه در آستين داشتن گرزه مار .
اسدى .
فعل آمد حصهء مردان مرد * حصهء ما گفت آمد اينت درد .
سنائى .
هامش
( 1 ) زوش بمعنى خشمگين و نيز بمعنى نيرومند و قوى آمده است .