نظير :
هركرا راهبر زغن باشد * گذر او بمرغزن باشد .
رودكى .
هر آنكو زاغ باشد رهنمايش * بگورستان بود . پيوسته جايش .
ويس و رامين .
كسى را كجا كور شد رهنمون * بماند به راه دراز اندرون .
فردوسى .
چو كركست دليل بود زاغ رهنمون * دانند عاقلان كه كجا باشدت گذار .
حضرت اديب .
هرآنكس را كه باشد راهبر بوم * نه بيند جز كه ويرانى برو بوم .
ناصر خسرو .
هركه در پى كلاغ رود در خرابى منزل كند . * كورى دگر عصاكش كورى دگر شود .
رجوع به آه از اين واعظان منبركوب ، شود .
اذا كان رب البيت بالدف مولعا فشيمة اهل البيت كلهم الرقص . اذا كان وجه العذر ليس بواضح فان اطراح العذر خير من العذر .
از تاريخ گيلان مرعشى . رجوع به عذر لنگ شود .
اذا كنت مناطحا فناطح بذوات القرون
. نظير : اگر مردى سريانه را بشكن .
اذا لم تستح فاصنع ما شئت
. تمثل .
آدمى چون بداشت دست از صيت * هرچه خواهى بكن كه فاصنع شيت .
سنائى .
رجوع به آدمى چون بداشت . . . . ، شود .
اذا لم تستطع امرا فدعه و جاوزه الى ما تستطيع .
عمرو معدى كرب .
اذا لم تغلب فاخلب
. چون با دشمن به زور برنيائى در فريب و حيلت زن .
اذا لم يساعد المقادير صرف التدابير
. امين پسر هارون الرشيد .
اذا لم يعنك الجد فالجد باطل وسعيك فى ما لم يقدر مضيع .
از العراضه .
اذا لم يكن يعنى الفرار من الردى على حالة فالصير اولى و احزم .
ابى فراس حمدانى .
اذا ما كنت فى امر مروها فلا تقنع بما دون النجوم
. ( ترى الجبناء ان العجز حزم و تلك خديعة الطبع اللئيم فطعم الموت فى امر صغير كطعم الموت فى امر عظيم . . ) متنبى
اذا يئس الانسان طال لسانه
( . . . لسنور مغلوب يصول على الكلب . )
سعدى .
اذا كروا موتيكم بالخير
. گذشتگان خويش را بنيكى ياد كنيد . تمثل :
مرا طعنه مزن در عشق فرهاد * بنيكى كن غريب مرده را ياد .
نظامى .
گر به دو نيك كرد روى نهفت * از پس مرده بد نبايد گفت .
نظامى .
گر بدى كرد چون بنيكى خفت * از پس مرده بد نبايد گفت .
نظامى .
اذل من اموى بالكوفه يوم عاشوراء
. نقل از العراضه . خوارتر از مردى از بنى اميه بكوفه در روز عاشورا . نظير : مثل بوبكر سبزوار .
سبزوار است اين جهان كج مدار * ما چو بوبكريم در وى خواروزار .
مولوى .