اما شايد جاى آن باشد كه ملخصى از شرححال علامه دهخدا درين مختصر بيايد تا مجملى از آنچه بتاريخ حيات مؤلف مربوط است براى آنان كه به مآخذ ديگر مراجعه نميكنند بعنوان تذكره نه ترجمهء احوال در دست خوانندگان باشد :
* * * « على اكبر دهخدا بسال 1297 هجرى قمرى در تهران متولد شد .
پدر دهخدا خانباباخان كه از ملاكان متوسط قزوين بود پيش از آن در تهران اقامت گزيده بود . هنگاميكه على اكبر دهخدا ده ساله بود پدر وى وفات يافت و دهخدا با توجه مادر خود به تحصيل ادامه داد . در محضر درس فضلاى عصر از جمله شيخ غلامحسين بروجردى و آية اللّه حاج شيخ هادى نجمآبادى زبان عربى و علوم اسلامى را فراگرفت و آنگاه كه مدرسهء سياسى در تهران افتتاح شد دهخدا در آن مدرسه كه معلم ادبيات فارسى آن محمد حسين فروغى مؤسس روزنامهء تربيت و پدر ذكاء الملك فروغى بود به تحصيل مشغول گرديد . در همين اوان به تحصيل زبان فرانسه پرداخت سپس بهمراهى معاون الدوله غفارى سفير ايران در بالكان رهسپار اروپا شد و دو سال در اروپا و بيشتر در اتريش اقامت داشت و در آنجا زبان فرانسه و معلومات جديد را تكميل كرد .
مراجعت دهخدا به ايران مقارن با آغاز مشروطيت بود و از آن موقع با همكارى ميرزا جهانگير خان و ميرزا قاسمخان بسال 1325 قمرى روزنامهء صور اسرافيل را منتشر كرد كه از جرائد معروف و مهم صدر مشروطيت و در مبارزات آزاديخواهان تأثير آن از يك سپاه رزمنده بيشتر بود و جذابترين قسمت آن روزنامه ستون فكاهى بود كه به عنوان « چرند و پرند » بقلم استاد دهخدا و با امضاى « دخو » نوشته ميشد و چون سبك نگارش اين مقالات در ادبيات فارسى بىسابقه بود مكتب جديدى در عالم روزنامهنگارى و نثر معاصر
امثال و حكم ( فارسى ) — صفحة يادداشتى از ناشر 10
مساهمون: على اكبر دهخدا
صيادداشتى از ناشر ١٠