بعد سيد ادامه داد : چنگيزخان كه در سال ششصد و بيست و چهار وفات كرد ، ممالك بسيار به دست سه پسر و يك نوه او افتاد و آنها بر ممالك پدر افزودند . از « اسلامبول » تا پايتخت چين و از فارس تا سيبرى را متصرف شدند . اما سه پسر « جغتاى » و « اكتاى » و « تولى » نام داشتند اما نوه او « باتو » نام كه پسر « جوجى » بود و جوجى پسر چنگيز در حيات چنگيز مرده بود ، آن هم براى شاهى دست و پا ميزد . اكتاى قاآن - از همه كوچكتر بود و بر همه برترى ورياست داشت جلوسش « 626 » وفاتش « 639 » و تولى خان نيز ايران مدار شد و در سنه « 628 » تولى وفات نمود . دو پسر از او ماند « منكوقا آن » و « هلاكوخان » . منكوقا آن - برياست مغول برقرار شد در سنه ( 648 ) وهلاكو را به ايران فرستاد . وفات منكوقاآن « 655 » هجرى . هلاكو - جلوسش « 651 » ولى از جانب برادر ، حكومتش 12 سال ووفاتش در « 663 » واقع شد « مراغه » دارالحكومه او بود .
قلاع « اسمعيليه » را خراب كرد . « خواجه نصير الدين طوسى » نديم او بود . به بغداد رفته خليفه « مستعصم » را كشت و قتل عام كرد « موصل وشام » را هم گرفت . آباقاخان - پسر هلاكو ، جلوسش « 663 » سال فوتش « 680 » . نيكودار ، ديگر ارغون خان ، كه « قاضى بيضاوى » صاحب تفسير معروف ، معاصر او بوده ، در « 683 » جلوس كرده و در « 690 » وفات يافت . « كيخاتو » و « بايد وخان » و « غازان خان » پسران ونوادههاى آباقاخان هستند و سلطنت داشتند . « ميرزا عبداللَّه وصاف » تاريخ را براى غازان خان شروع نموده است . الجايتو ( محمد خدابنده ) - معروف است شيعى مذهب بوده . شهر « سلطانيه » از بناهاى اوست . وپايتخت او همانجا بوده .
جلوس او ( 703 ) ، مدت سلطنتش 13
تاريخ ايران وتاريخ الأفغان ( تاريخ اجمالى ايران وتتمة البيان في تاريخ الأفغان والبيان في الإنجليز والأفغان ) ( فارسى ) — صفحة 80
مساهمون: سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
ص٨٠