و او را مورد تمجيد قرار داده ، و سپس مىنويسد : « رابطه ما با مردم مسلمان افغانستان كه حدود شش ميليون نفوس دارد رابطه دينى است وهمواره اين ملت داراى فضائل امت محمدى بوده است اما متأسفانه تاريخ روشنى از آن در دسترس نبود تا اينكه كه به يك كتاب پرارزشى در اين زمينه بنام « تتمة البيان في تاريخ الأفغان » برخورد نمودم كه از تأليفات : مهبط اسرار الحكمة ، فيلسوف الاسلام والمسلمين السيد جمال الدين الافغانى الشهير رحمه اللَّه رحمه واسعة ، بود . . . و من تصميم گرفتم كه براى خدمت به فرهنگ وعلوم و نشان دادن فضائيل اين امت اسلامى بزرگ و براى جاودانه ساختن نام مؤلف بزرگوار - اسكنه اللَّه فراديس الجنان بالفضل و الرحمة - آن را چاپ و در اختيار عموم قرار دهم » . كريدلى در اين قدمه خود تصرحى دارد : « نسخهاى كتاب سيد را بدست آوردم كه قبلًا يك بار به چاپ رسيده ولى نسخههاى آن كمياب و يا ناياب شده است » . علاوه بر اين مقدمه ناشر چاپ دوم كتاب ، استاد سيد محمّد رشيد رضا كه به جمع آورى و چاپ و نشر آثار و مقالات - شيخ محمّد عبده و جمال الدين حسينى - همت گماشته بود ، در شماره 38 روزنامه « مصر » - مورخ 9 يناير 1879 ميلادى ، صفحه 3 - ضمن وعده نشر مستقل كتاب سيد درباره تاريخ أفغان ، مىنويسد : « كتاب شامل تاريخ و احوال افغانى هاست و اين بحث در چند بخش بدست ما رسيده كه شامل يك مقدمه و چند فصل است و در واقع مجموعه آن يك كتاب مىگردد و ما هم اكنون ، چاپ مستقل آن را آغاز نمودهايم و اميدواريم كه به زودى در شكل زيبايى ، در نزديك به يك صد صفحه منتشر گردد » . اين خبر ، به خوبى نشان مىدهد كه كتاب يك بار در زمان حيات خود سيد و شايد در همان ايام اقامت وى در مصر ، به چاپ رسيده و سپس نسخ آن به تدريج كمياب شده و نسخهاى كه به دست كريدلى رسيده ، با حدف يكى دو مقاله ، - كه در آنها سيد به شدت به سياست انگليس در افغانستان حمله نموده است - مجدداً در قاهره تجديد چاپ شده است .
تاريخ ايران وتاريخ الأفغان ( تاريخ اجمالى ايران وتتمة البيان في تاريخ الأفغان والبيان في الإنجليز والأفغان ) ( فارسى ) — صفحة 11
مساهمون: سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
ص١١