منهاج الولاية في شرح نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 964

احدى از عالميان كه تعصّب كند از براى چيزى از چيزها الّا از علّتى و سببى كه تحمّل تمويه جهلا باشد يا حجّتى كه ملصق به عقول سفها گردد ، غير از شما كه بى علّتى و سببى تعصّب مى كنيد . « فإنّكم تتعصّبون لأمر ما يعرف له سبب و لا علّة . » پس بدرستى كه شما تعصّب مى كنيد از براى امرى كه معلوم نيست او را سببى و نه علّتى . « أمّا إبليس فتعصّب على آدم لأصله ، و طعن عليه في خلقه ، ( 1 ) فقال : أنا نارىّ و أنت طينىّ . » امّا ابليس پس تعصّب كرد بر آدم از براى اصل او ، و طعن كرد بر او در خلقت او . پس گفت كه من از آتشم و تو از گل . « و أمّا الأغنياء من مترفة الامم ، فتعصّبوا لآثار مواقع النّعم ، فقالوا : نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ . » و امّا اغنيا از كامكاران امم ، پس تعصّب كردند از براى آثار محلّ وقوع نعمتها ، پس گفتند كه بيشتر است مالها و فرزندان ما و معذّب نخواهيم بود اصلا . « فإن كان لا بدّ من العصبيّة فليكن تعصّبكم لمكارم الخصال ، و محامد الأفعال ، و محاسن الامور ، الّتى تفاضلت فيها المجداء و النّجداء من بيوتات العرب و يعاسيب القبائل ، بالأخلاق الرّغيبة ، و الأحلام العظيمة ، و الأخطار الجليلة ، و الآثار المحمودة . » پس اگر ناچار باشد از عصبيت ، پس بايد كه باشد تعصّب شما از براى خصلتهاى گرامى ، و فعلهاى ستوده ، و امور پسنديده ، كه فضيلت مى جويند در آن مجدا ( يعنى شرفا ) و نجدا ( يعنى اهل نجده و شجاعت ) از خاندانهاى عرب و رؤساء و امراى قبيله‌ها ، به اخلاق مرغوب و عقول عظيم و قدر جليل و آثار پسنديده . « و تدبّروا أحوال الماضين من المؤمنين قبلكم ، كيف كانوا في حال التّمحيص و البلاء . » و تدبّر كنيد احوال مؤمنانى كه پيش از شما بودند ، كه چگونه بودند در حال آزمايش و بلا .