ثروتمندان بيش از پيش دريابد ، و از نزديك با روحيّات آنان آشنا شود ، بايد به فصلهايى از اين باب كه مشتمل بر بيان « حالات توانگران و متكاثران » است مراجعه كند .
3 - ستمگران
: اين فصلها و عنوانها را براى آن نياورديم كه از كسانى بدون حق طرفدارى يا از كسانى ديگر به ناروا بدگويى كنيم ، يا حقى را پايمال سازيم ، يا نسبت به حرمت و كرامت اشخاص يا گروهها بىمبالات باشيم . اينها كلمات حقّى است كه از تصريحات قرآنى و حديثى و تعاليم هدايتگر اسلامى آموخته و فرا گرفته مىشود . خداى متعال در كتاب كريم خود مىفرمايد : * ( إِنَّ الله لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً وَلكِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) * « 1 » خداوند به مردمان هيچ ستمى نمىكند ، ليكن مردمان خود به يك ديگر ستم مىكنند » . و هنگام ذكر اين آيه در فصل ، به اين نكته اشاره كرديم كه خواننده ، كلمهء « شيئا » را كه در آيه آمده است به ياد داشته باشد ؛ و گفتيم كه آن « نكره » است در « سياق نفى » ، يعنى نكره اى است كه نفى شده است . و اين چگونگى معناى « عموم » دارد ، و اندك ستمى را نيز شامل مىشود ، پس يعنى خداوند سبحان ذرّه اى و اندكى به هيچ كس ستم نمىكند و به مردمان به اندازهء نخ درون هستهء خرما ظلم روا نمىدارد .
و آشكار است كه آفريدن آفريده اى ميان تهى « 2 » - داراى شكمبه و روده و جسدى نيازمند به نان « 3 » - كه خواستار خوراك است تا از گرسنگى نميرد ، و پوشاك تا از گزند سرما و گرما در امان باشد ، بدون فراهم ساختن خوراك و امكانات معيشت براى او هرگز عادلانه نيست و ستم و ستمگرى است . بنا بر اين ، آيا ممكن است مسلمانى اين ستمگرى را به خداوند بخشندهء مهربان نسبت دهد ( تعالى الله عمّا يقولون خداوند از اين پندارها و گفته ها بسى برتر است ) ، و بدبختى و مسكنت را چيزى مورد رضاى خداوند متعال بداند و مبارزهء با آن را واجب
هامش
« 1 » « سورهء يونس » ( 10 ) : 44 .
« 2 » به تعبير امام باقر « ع » - « كافى » 6 / 286 ، نيز فصل 5 ، از اين باب .
« 3 » به تعبير امام صادق « ع » - « كافى » 6 / 286 » ، نيز فصل 5 .