تا آنكه طبقات زير دست شما بالا آيند و بالادستان زيردست گردند . . . » . و آنچه سخت به شناخت آن نياز داريم ، اين است كه اين تعاليم و موضعگيريها و هدفهاى آنها را به ژرفترين گونه بشناسيم ، و به بهترين صورت آنها را بفهميم ، و توده هاى مردم را از آن آگاه سازيم ، و با دادن نام « تعاليم اخلاقى » به آنها خط بطلان بر عملى شدن آنها نكشيم ، و آنها را از ميدان فقاهت و دايرهء اجتهاد اسلامى - كه بايد پويا و زنده و سازنده باشد - بيرون نياوريم ، تا اين كار ( يعنى حذف بعضى از تعاليم اسلامى و بيرون گذاشتن آنها از دايرهء اجتهاد ) به پيدا شدن ابهامى در نظام اسلامى و مكتب اقتصادى و فلسفهء اجتماعى و مقياسهاى حقوقى آن منتهى نگردد ، و به تحريف دين حنيف خدا يا تضعيف آن نينجامد .
آنچه مسلَّم است اين است كه دين الهى - با نظر به اين ايستار و جهتگيرى خود - و سيرهء عملى امام على « ع » ، اگر به صورتى شايسته مراعات شوند ، هيچ فرصتى براى متكاثران و ثروتمندان باقى نمىگذارند تا از دين بهره بردارى كنند ، و بدترين اشرار امّت - به گفتهء پيامبر بزرگ « ص » - آن را وسيلهء رسيدن به منافع خويش قرار دهند . و ديگر زمينه اى براى آن فراهم نخواهد شد تا دينى همچون اسلام مجوّزى شود براى ثروتمندى فاحش و شادخوارى و بهره كشى ، و افزارى گردد براى تخدير توده ها و پوشاندن وجدانها . و چون چيزى از اين گونه آشكار شود ، بر كسانى كه هشيار و بيدارند لازم است كه با آن به صورتهاى گوناگون مبارزه كنند ، و پيش از هر چيز در علَّتهاى آن نظر كنند تا بتوانند چنان كه شايسته است به ريشه كن كردن آنها بپردازند ، و اين علَّتها در جامعه هاى تكاثرى از اين دست است :
( 1 ) - نادانى ( جهل و بيسوادى ) ، و ( 2 ) - روسازى واقعيّات ، و ( 3 ) - عقب ماندگى ، و ( 4 ) - بسته ذهنى ، و ( 5 ) - فريب خورى از كلك بازيهاى متكاثران و ايادى آنان .
و خواننده براى آنكه مغز سخنان پيامبر « ص » را در توصيف
الحياة ( فارسي ) — صفحة 427
مساهمون: محمد رضا حكيمي
ص٤٢٧