نگاهى به سراسر فصل
1 - نفى و طرد تكاثر
: در « بنگريد » ، در آغاز همين فصل به مفاهيمى اشاره كرديم . اكنون از اشكال گوناگونى از مبارزه با « تكاثر » سخن خواهيم گفت كه لازم است حكومت و اجتماع اسلامى - علاوه بر اجتهاد و فقاهت اسلامى - به آنها بپردازند ، تا پرچم عدالت اجتماعى به اهتزاز درآيد ، و شالوده هاى قسط استوار شود ، و مستضعفان و رنجديدگان از زن و مرد و كودك - كه مال و حق و روزى آنان به غارت رفته است - مورد حمايت قرار گيرند و به حقوق حقهء خود برسند .
( 1 ) - برنامه ها و راههاى مشخّص مبارزهء بر ضدّ تكاثر : بر جامعهء اسلامى - كه در دامان فرهنگ اسلامى دشمن تكاثر پرورش يافته است - واجب است كه مقياسهاى تكاثرى را به مقياسهاى اسلامى تبديل كند ، و تربيت اسلامى و ارزشهاى آن را جايگزين تربيت تكاثرى و ارزشهاى آن سازد ، تا مبارزه اى جدّى با تكاثر و ارزشهاى ضدّ ارزش آن به ژرفترين صورت امكان پذير شود . و اين جهتگيرى ، هم عملى است و هم سازنده ؛ و براى نشان دادن اهميّت آن كافى است به اين مطلب اشاره كنيم كه از مهمترين ابعاد تعهّد فرهنگى و اخلاقى ضدّ تكاثرى ، عمومى و مردمى كردن اين مبارزهء متعهّدانه است ، بدين معنى كه چنان شود كه مبارزه ، برخاسته از ژرفناى وجدان توده ها باشد ، و همهء بخشهاى محروم و خرد شده را فرا گيرد ، و عناصر ضدّ تكاثرى موجود در اخلاق اسلامى را به فراوانى در خود داشته باشد .
به همين جهت است كه قرآن كريم مىفرمايد : * ( . . . وَأَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَالْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ ، وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيه بَأْسٌ شَدِيدٌ ) * « 1 » . . . با پيامبران كتاب و ميزان فرستاديم ، تا مردمان عدالت را بر پاى دارند ، و آهن را نازل كرديم كه در آن نيرويى شديد است » ، پس
هامش
« 1 » « سورهء حديد » ( 57 ) : 25 .