حقيقت واقع را با دروغ و نيرنگ مىپوشانند و مىگويند : مترف كسى است كه در خرج و مصرف اسراف مىورزد ، هر چند خود فقير باشد ؛ بنا بر اين اتراف و شادخوارى و پر مصرفى اختصاص به توانگران ندارد . و اين نظر ( مغلطه آميز ) بر خلاف كاربرد قرآنى و بيانات صريح وارد در قرآن و حديث است كه مىفرمايد ، مترفين كسانيند كه پيامبران را تكذيب مىكنند و خود صاحبان مال و مكنت و قدرتند « 1 » ؛ نيز مخالف ظهور عرفى و فهم عمومى اهل زبان از اين واژه است ، چنان كه عالمان لغت ، معناى صريح واژه را ياد كردهاند .
11 - غافلگيرشوندگان
قرآن
1 * ( وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ ، ) * « 2 » كسانى كه آيات ما را تكذيب مىكنند ، به تدريج - از جايى كه خبر ندارند - فروشان مىگيريم ( و به عذاب درمىافكنيم ) ، ، * ( « سَنَسْتَدْرِجُهُمْ » ) * ، يعنى اندك اندك به هلاك نزديكشان مىكنيم تا ناگهان در آن بيفتند . . . * ( « مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ » ) * ، چنان كه نفهمند كه چه عاقبتى در پيش دارند . و اين چگونگى ( استدراج ، مهلت دهى و غافلگيرى ) بدان گونه است كه نعمتها پى در پى به ايشان مىرسد ( و از مال و منال و مقام و امكانات و سلامتى و سرخوشى بهره مند مىشوند ) و چنان مىپندارند كه اين لطفى از خداوند است در بارهء ايشان ، از اين رو به
هامش
« 1 » اشاره اى در صفحهء 556 آمده است ، ملاحظه شود .
« 2 » « سورهء اعراف » : 182 ، نيز « سورهء قلم » ( 68 ) : 44 .