نيز از رسالتهاى دين آزاد كردن انسان است و رهانيدن او از همهء اشكال اسارت * ( وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ ) * « 1 » بار گران ( و تحميلى ) از ايشان بر مىگيرد ، و بندهاى ايشان را بر مىدارد ) . و بار گران و تحميليى كه دين از دوش مردم بر مىدارد ، اعم است از :
- بار تحميلى سياسى ، - بار تحميلى اقتصادى ، - بار تحميلى اجتماعى ، - بار تحميلى فرهنگى ، - بار تحميلى نظامى ، - بار تحميلى سنّتى ( سنّتهاى نادرست قديمى ) ، بويژه با توجّه به پيوستگى اين بارها به يك ديگر .
و از بدترين صورتهاى اسيرى و باركشى ، اسارت و باركشى اقتصادى است ، زيرا كه انسان گرفتار در دامهاى اقتصادى گوناگون ، در دامهاى پيچيده و در همى اسير گشته است كه به خود او و غرايز و نيازمنديهاى ضرورى او مربوط است . آدمى نيازى ابتدايى به خوراك و پوشاك و خانه و بهداشت دارد ، و اگر اين نيازمنديها بر طرف نشود ، به نابودى او مىانجامد ، پس هيچ اسارتى براى او زيانبارتر از اين اسارت نخواهد بود ، يعنى اسارت براى فراهم آوردن اين نيازهاى ضرورى .
نيز از رسالتهاى دين است بر انداختن استكبار و تفاخر در همهء اشكال آن ، تا فرصت از بين بردن استضعاف و آثار آن از صحنهء زندگى آدمى فراهم شود . و سلطهء اقتصادى طغيانگر همان استكبار اقتصادى و مالى است كه صورتهاى ديگر استكبار را در پى مىآورد و سبب پيدا شدن استضعاف و فقر در اجتماع و شيوع آن مىشود . و تأكيد سؤالى قرآن كريم در بارهء نبرد در راه خدا بدين صورت : * ( ما لَكُمْ لا تُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الله وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَالنِّساءِ وَالْوِلْدانِ ) * « 2 » از چيست كه شما در راه خدا و مردان و زنان و كودكان مستضعف به نبرد بر نمىخيزند ؟ » ،
هامش
« 1 » « سورهء اعراف » : 157 .
« 2 » « سورهء نسا » : 75 .