واگذار » ، زيرا كه من خود شرّ آنان را از تو رفع خواهم كرد .
و از نصوص قرآنى گوناگون ، و حوادث تاريخى ، اين را دانستهايم كه بيشتر كسانى كه به دين كافر شدند ، و پيامبران را تكذيب كردند ، و سنّتهاى فرستادگان خدا را برانداختند ، و نسبت به فراخوانان به حق گردنكشى كردند ، و به پيروى از شياطين پرداختند ، اشراف كامران و اغنياى متكاثر بودند ؛ پس دشمنان پيامبران و شريعتهاى الهى ، يا مخالفان عملى شدن آنها به صورت صحيح و واقعى ، گردنكشان مالدار و طاغوتهاى ثروت و جبّاران تكاثر و اتراف و فرعونهاى تموّل و زراندوزى و قارونهاى سيم و زر بودهاند . عادت و خوى اينان در هر قومى كه باشند ، و در هر زمانى كه زندگى كنند . . . همين است و همين خواهد بود و براى همين پيامبر بزرگ فرموده است : « شرّ أمّتي الأغنياء « 1 » بدترين امّت من ثروتمندانند » ؛ مگر كسانى از ايشان كه توبه كنند و به اصلاح خويش پردازند ، و از اموال ( نامشروع ) خويش دست بردارند ، و آن اموال را به صاحبان اصلى آنها يعنى محرومان و رنجديدگان و مستضعفان بازگردانند ، يا در راهى كه خدا مقرّر داشته است ، از مصالح عمومى اجتماعى و خيرات شايسته ، به مصرف برسانند .
و نبايد پوشيده ماند كه بيشتر كسانى كه به پيامبران ايمان نياوردند و به راه راست هدايت نشدند ، و در اين دنيا - كه كشتزارى براى آخرت ايشان است - به اعتقاد صحيح و عمل صالح دست نيافتند ، همه قربانيان همان طاغوتان اترافگر اقتصاديند ، كه مستضعفان و محرومان ، ايشان را « سروران و بزرگتران » مىخوانند ، چنان كه در « قرآن كريم » آمده است ( السّادة و الكبراء ) . « 2 » همينان بودند كه مردمان را - با گفتار و كردار و اموال خود - از تعليم و تربيت درست و درك احكام دين و رسيدن به زندگيى سالم باز مىداشتند ، و امكان رشد و تعالى را از آنان مىگرفتند .
در فصل بيست و يكم ، از اين باب ، بارى ديگر در بارهء اين آيه سخن
هامش
« 1 » « جامع السّعادات » 2 / 36 .
« 2 » « سورهء احزاب » ( 33 ) : 67 . امام علىّ بن ابى طالب « ع » نيز چنين تعبير كرده است : « ألا ! فالحذر ، الحذر ، من طاعة ساداتكم و كبرائكم هان ! بپرهيزيد ، بپرهيزيد ، از فرمانبرى اشراف و سركردگان » - ( « نهج البلاغه » / 785 ؛ « عبده » 2 / 166 ) .