نگاهى به سراسر فصل
تأكيد بر كار كردن و ترك بيكارى و بيكارگى ، بنا بر آنچه در آموزشهاى اسلامى آمده است ، همچون يك اصل به شمار مىآيد ؛ و چه بسيار تعليماتى رسيده است براى تشويق مردم به كار كردن ، و درست كار كردن ، و نيروى فراوان در آن به كار بردن ، و چه بسيار تعليماتى كه بيكارى و ولگردى را نكوهيده و تنبلى و ترك كوشش و نرفتن به دنبال كار را مورد تحقير قرار داده است . همچنين در اين باره فراوان تأكيد شده است كه انسان بايد از دسترنج خويش بهره مند گردد نه از دسترنج ديگران ، و از كوشش خود روزى خورد ، و كلّ بر مردم نباشد . و اسلام كسى را كه كلّ بر مردم باشد لعنت كرده است ، و كار كسى را كه از دسترنج ديگران بخورد و بار خود بر گردن ديگران اندازد ، بسيار زشت شمرده است ، چنان كه پيامبر خدا « ص » فرموده است : « ملعون من ألقى كلَّه على النّاس هر كس بار ( و زحمت ) خود را بر گردن مردم اندازد ملعون است ( و خداوند او را لعنت مىكند ) » .
بحث در بارهء اين موضوع مهم و امر حياتى خطير را به باب دوازدهم وامىگذاريم ، كه از « اصول كلى » اقتصاد اسلامى سخن خواهيم گفت ؛ فصل چهارم و پنجم آن باب به اين موضوع اقتصادى و اجتماعى و تربيتى سازنده اختصاص داده شده است « 1 » . همچنين در بارهء وظيفهء حكومت اسلامى ، در مورد ايجاد كار و شغل براى مردم ، و پاسدارى از حقوق كارگران و مزدبگيران نيز ، در همان باب ، در فصلهاى مناسب موضوع سخن خواهيم گفت .
هامش
« 1 » ( جلد پنجم ) .