( 2 ) - دور ماندن از ابتلاى به فقر و نيازمندى . « 1 » - برداشته شدن رنج و زحمت از مردم .
( 4 ) - عادت كردن با نظم در امور و رعايت كردن آن .
( 5 ) - پاسدارى از انضباط اقتصادى و معاشى در آنچه شب و روز بر انسان مىگذرد . و اين امر - چنان كه گذشت - از مهمترين فوايد اندازه نگاهدارى است . « 2 » آگاهيى مهم در تعاليم استوار و جاودانهء امام باقر « ع » و امام صادق « ع » و امام رضا « ع » - كه در بند « د » از اين فصل گذشت - تأكيد بر سه چيز و اهميّت آنها ، براى انسان معتقد متعهّد ، به چشم مىخورد يعنى : « اندازه نگاهدارى در معاش » و « تفقّه در دين » و « شكيبايى در برابر بلاها » .
اكنون اين نكته نبايد از نظر دور بماند كه مقصود از « تفقّه در دين » تنها علم فقه اصطلاحى و طلب آن نيست ، بلكه مقصود انديشيدن عميق در معارف دينى و حقايق عقيدتى است كه براى شناختن خداى متعال و فهم جهان و آنچه در آن است - و به نام « فقه اكبر » خوانده مىشود - آمده است ، نيز فهم همهء آنچه دين در ساير منظورها آورده است ، از جمله احكام ، و درك كردن جامع و مرتبط آنها به صورتى صحيح كه از « كتاب و عترت » گرفته شده باشد . و « تفقّه » يعنى همين دريافت كامل و مرتبط و درست و خالص تعاليم ياد شده . و آشكار است كه دريافت دين به صورتى كه ياد شد ، همهء آنچه را كه در آن آمده است شامل مىشود :
از توحيد و موضوعات الهى ( مبدئى و معادى ، اسمائى و صفاتى و افعالى ) و مسائل سياسى و انسانى و اجتماعى و اقتصادى و دفاعى و
هامش
« 1 » عبيد بن زراره ، از حضرت امام جعفر صادق « ع » نقل كرده است كه فرمود : « يا عبيد ! إنّ السّرف يورث الفقر ، و إنّ القصد يورث الغنى اى عبيد ! اسراف ، نادارى مىآورد ، و ميانه روى ( و صرفه جويى ) ، توانگرى » . ( - « من لا يحضره الفقيه » 3 / 107 ) ، نيز فصل 27 ( اسراف ) ، و فصلهاى 30 - 39 ( فقر و عوامل آن ) را بنگريد ( جلد چهارم ) .
« 2 » نيز در اين باره فصل 28 ، از همين باب ، ملاحظه شود ( جلد چهارم ) .