ايستار قرآن كريم ، در برابر موضوع اموال و استفاده از آنها فهميده مىشود ، دو امر مهم است :
1 - تعيين نوع بهره بردارى از نعمتها ، كه بايد از لحاظ كمّى و كيفى تنها وسيله باشد نه هدفى اساسى ، و در حد ميانه باشد نه با زياده روى .
2 - رشد دادن تقواى اجتماعى ، براى حفظ مواضع نعمتهاى الهى و ثروتهاى عطا شده ، و بيم دادن از اتراف و اسراف و اتلاف .
آيات اقتصادى قرآنى را كه بر مواضع مال و نگاهبانى از آنها تأكيد كردهاند ، احاديث مورد تفسير قرار دادهاند ، چنان كه سخن امام صادق « ع » : « المال مال الله « 1 » مال مال خداست » تفسير اين آيه است :
* ( « وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيه ) * « 2 » از اموالى كه خدا از راه ارث به شما رسانيد ( و شما را جانشين صاحبان پيشين آنها ساخت ) انفاق كنيد » ؛ و سخن آن امام :
« جوّز لهم أن يأكلوا قصدا و يشربوا قصدا ) *
« 3 » به مردمان اجازه داده است تا با ميانه روى بخورند و با ميانه روى بياشامند » ، تفسير اين سخن خداى متعال است : * ( « كُلُوا وَاشْرَبُوا ) * « 4 » بخوريد و بياشاميد » ، يعنى با ميانه روى و حد نگاهدارى . و تعبير امام صادق « ع » : « قصدا « 5 » با ميانه روى » نيز ، اين سخنان خدا را تفسير مىكند كه : « * ( وَلا تُسْرِفُوا ) * « 6 » اسراف مكنيد » و « * ( وَلا تَطْغَوْا فِيه ) * « 7 » و در آن ( خوردن و آشاميدن و استفاده از نعمتها و اموال ) طغيان و ( تجاوز از حد ) روا مداريد » .
آرى ، تعاليم و تعبيرهاى حديثى كه مقدارى از آنها را در اين كتاب
هامش
« 1 » « تفسير عيّاشى » 2 / 13 .
« 2 » « سورهء حديد » ( 57 ) : 7 .
« 3 » « تفسير عياشى » 2 / 13 .
« 4 » « سورهء بقره » : 60 و
« 5 » « تفسير عيّاشى » 2 / 13 .
« 6 » « سورهء اعراف » : 31 .
« 7 » « سورهء طاها » : 81 .