و لكن أخشى عليكم التّكاثر « 1 » - ( 1 ) از « فقر » براى شما ترسى ندارم ، ليكن از « تكاثر » مىترسم » . اكنون در اين حديث ، با ژرفى بنگريد ، و در فهميدن آن و تفقّه در آن ( دريافت جامع و مرتبط آن ) خدا را از نظر دور نداريد ، تا چنان نشود كه اين تعليم و امثال آن را - كه در تابندگى بر حيات انسانى و رشد دادن مواهب بشرى با خورشيد برابرى مىكند - به مفاهيمى اخلاقى برگردانيد ، كه - اكنون - ضامنى براى اجراى آنها وجود ندارد ، جز دلى دريابندهء حقيقت امور يا گوشى شنوا ! آيا پيامبر اكرم « ص » مىفرمايد : « از فقر بر شما ( مسلمانان ) ترسى ندارم ، بلكه از تكاثر مىترسم » « 2 » ، و ما توجّهى به كار تكاثر نداريم و با متكاثران درگير نمىشويم ، و براى مسلمانان - بخصوص ضعيفان - از نتايج بد ثروتمندى مفرط و تكاثر و آزاديهاى بيش از اندازه در مورد مالكيت و مصرف - كه باعث بهره كشى و مكيدن خون مردم مىشود - نمىهراسيم ، و با وجود اين خود را متفقّهان در دين ، و پاسداران احكام سيّد المرسلين ، و حاميان حقوق محرومين و مستضعفين مىدانيم ؟ ! آيا پيامبر اكرم « ص » مىگويد : « از فقر بر شما نمىترسم ، بلكه از تكاثر مىترسم » ، و ما هيچ قانونى براى جلوگيرى از « تكاثر » وضع نمىكنيم ، و با غاصبان اموال مردم - به نام خريد و فروش و بازرگانى مشروع - نمىجنگيم ، و هيچ وظيفه اى براى خود در اين خصوص احساس نمىكنيم ؟ ! در احاديث نبوى ، تا چه اندازه در نكوهش فقر و بيان آثار منفى آن ، سخنانى آمده است ، با وجود اين ، پيامبر اكرم به صراحت مىفرمايد : « از فقر بر شما نمىترسم » ، چرا ؟ ! شايد براى اينكه فقر پديده اى غير اصلى است در اجتماع ، و بلكه پديده اى تحميلى است كه تكاثر و ثروتمندى افراطى سبب تحميل آن بر فقيران است . پس اگر با تكاثر مبارزه شود و
هامش
« 1 » اين حديث در برخى از مجموعه هاى حديثى آمده است ، و مضمون آن منطبق است با محتواى قرآنى ( از جمله ، « سورهء تكاثر » ) .
« 2 » حديث اوّل كه شرح آن گذشت نيز همين موضوع را يادآور مىشود - چنان كه واضح است - پس اين دو حديث مؤيّد يك ديگرند ، بجز احاديث بسيار و آيات قرآنى كه در اين باره رسيده است .