جوان خود را چنان تربيت كنند كه موجب خشنودى خدا و رسول « ص » باشد .
اگر پيامبران « ع » از جانب خداى متعال ، تنها براى آن مأمور شده بودند كه آداب عبادت و مناسك شرعى را به مردمان بياموزند ، هرگز به آن انقلابها و جنگهاى بزرگ و خونين نمىپرداختند ، و قرآن كريم نمىفرمود : * ( « وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَه رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ ) * « 1 » چه بسا پيامبر كه خداگرايان بسيار در ركاب او جنگيدند » . و آن جنگها تنها به نبرد كردن با طاغوتان سياسى اختصاص نداشت ، بلكه بر ضدّ طاغوتان مالى ( توانگران تكذيبكنندهء پيامبران - به تعبير كتاب آسمانى ) « 2 » نيز صورت مىگرفت كه يا همان طاغوتان سياسى بودند ، يا كسانى همدست با آنان ، كه از مسند فرمانروايى ايشان حمايت مىكردند تا بتوانند در سايهء آن به تعدّيهاى خويش و مكيدن خون مردمان ادامه دهند . آرى ، پيامبر خدا موسى « ع » نيز بر سر دو طاغوت فرستاده شد : يكى سياسى و ديگرى اقتصادى ، اوّلى فرعون و دوّمى قارون ( و همچنين طاغوت فكرى و فرهنگى ، هامان . . . ) . « 3 » 3 - اسلام به مسائل مالى و تعديل گردش پول در ميان مردم اهميّت مىدهد تا از اين راه اصل قسط و عدل را در اجتماع استقرار بخشد . توجّه اكيد به مسائل اقتصادى و
هامش
« 1 » « سورهء آل عمران » : 146 .
« 2 » « سورهء مزّمّل » ( 73 ) : 11 .
« 3 » فصل 7 ، از باب 11 ( همين جلد ) .
اميد است خوانندگان بيدار ، ظلم و ستم فرهنگى و آثار شوم آن و اهميت نبرد جدّى با آن را نيز فراموش نكنند ؛ چنان كه پيامبران و امامان نيز - به صورتى قاطع و ژرف و فراگير - با آن نبرد كردهاند ، و اين نبردها در قرآن و احاديث ذكر شده است . و علت اهميّت موضوع اين است كه ظلم فرهنگى پديد آورندهء محروميّت فرهنگى است . و اين محروميّت زيانهايى مهم دارد ، در جهت گمراه سازى فهم و تشخيص مردم ، زيرا توده ها را به دنباله روى و تسليم پذيرى و انحطاط گرايى و ناآگاهى و سقوط و عقب ماندگى وامى دارد ، و از هر گونه رشد و تعالى محروم مىسازد . و از اينجاست كه اين ظلم زمينه ساز و كمككار آن دو ظلم ديگر نيز هست .
البته گفتگو در اين باره نيازمند مجالى است جدا ؛ در فصل 14 ، از باب 11 ( در همين جلد ) ، ضمن سخن در بارهء « تكاثر و استضعاف » ، در اين مقوله اشاره اى كوتاه آوردهايم ، نگريسته شود .