مؤلفان زير اين كلام را نقل كردهاند :
ترمذى ( فوت 279 ه . ق 892 م ) در كتاب ( الجامع )
، طبرانى ( فوت 360 ه . ق 971 م ) در ( المعجم الصغير )
، دارقطنى ( فوت 385 ه . ق 995 م ) در ( الافراد ) به پيامبر نسبت داده است ، اما بخارى ( فوت 256 ه . ق 870 م ) در ( الادب المفرد ، ص 191 ) آن را به حضرت على ( ع ) نسبت داده است
، بلاذرى ( انساب الاشراف ، ج 5 ، ص 95 )
، القالى ( امالى ، ج 2 ، ص 206 و نيز ذيل ، الامالى و النوادر )
، ابو الطيب محمد بن احمد وشاء نحوى ( فوت 325 ه . ق 937 م ) در كتاب ( الموشى معروف به كتاب الظرف - و الظرفا )
، حرانى ( تحف العقول ، ص 47 )
، ابو هلال عسكرى ( جمهرة الامثال ، ص 49 )
و
شيخ طوسى در ( امالى ، ص 79 )
، بكرى در ( سمط اللالى ، ج 3 ، ص 80 )
نقل فرمودهاند .
58 -
« كان لى فيما مضى اخ فى اللّه . . . » إلخ ( 1 ) ( ج 3 ، ص 223 ) . اين كلام را حرانى در ( تحف العقول ) [ بحار الانوار ، ج 17 ، ص 145 ] از امير مؤمنان ( ع ) روايت كرده است و اما كلينى در ( اصول كافى ، ص 210 ) آن را با اختصار از امام حسن ( ع ) نقل مى نمايد .
59 -
« يا اشعث ان تحزن على ابنك فقد استحقت منك ذلك الرحم » ( 2 ) ( ج 3 ، ص 224 ) . ابن قتيبه در ( عيون الاخبار ، ج 3 ، ص 61 ) و حرانى ( تحف العقول ، ص 46 ) با اختلاف در كلمات .
60 -
« لا تصحب المائق ، فانه يزين لك فعله و يود ان تكون مثله » ( 3 ) ( ج 3 ، ص 224 ) . ابن قتيبه در ( عيون الاخبار ، ج 3 ، ص 61 ) و حرانى ( تحف العقول ، ص 48 ) ، كلينى در ( اصول كافى ، ص 239 ) و شيخ صدوق در كتاب ( مصادقة الاخوان ، ص 52 ) نقل كردهاند .
61 -
« قال امير المؤمنين مجيبا على سؤال وجه اليه ، عن المسير بين المشرق
هامش
( 1 ) در روزگار گذشته برادرى داشتم كه در راه خدا با من برادر بود .
( 2 ) اى اشعث اگر بر مرگ پسر اندوهگينى ، پيوندى كه با پسر دارى شايستهء اين اندوه است .
( 3 ) با نادان مصاحبت مكن چه او رفتار خود را در چشم تو بيارايد و دوست مى دارد كه تو نيز مانند او باشى .