صاحب اين عقايد فاسده باشد ، چنان كه گفتهاند :
توحيد كه از مشرب عرفان باشد * در مذهب اهل عشق ايمان باشد
هركس كه نديده قطره با بحر يكى * حيران شدهام كه چون مسلمان باشد « 1 »
و گذشت كه محيى الدين گفته كه : نصارى كافر نشدند به سبب اينكه عيسى را خدا دانستند ، بلكه به سبب آنكه خدا را منحصر در عيسى دانستند « 2 » پس به اعتقاد محيى الدين جميع مسلمين كه خدا را يكى مىدانند كافرند ، ومشركين از مسلمين بهتراند ، و نصارى وحدت وتعدد را تبه كردن جامه مَثَل مىزنند . و گذشت از ملّا على قلى پادرى مستبصر - صاحب كتاب « هداية الضالين » - كه : صوفيه اصل مذهب خود را از نصارى أخذ نموده ، و نصارى از جوگيان هند ، ودليل بر بطلان قول ايشان آيات محكمات قرآن مبين و اخبار صحاح معصومين عليهم السلام بلكه بداهت عقول جميع ارباب ملل ونحل است ، زيراكه عقل بالبديهه - يعنى بدون فكر وتأمّل - حكم مىكند كه خالق و فاعل بايد غير مخلوق ومفعول باشد ، بلكه بايد خالق هيچ نوعى مشابهت به مخلوق نداشته باشد ، پس عقل بالبديهه حكم مىكند كه خالق مثل درياست ، ومخلوق مانند قطره وموج دريائى است .
هامش
( 1 ) تحفة الاخيار : 178
( 2 ) فصوص الحكم : 325 ، تحفة الاخيار : 178