باز گشته از نجف وحمايت هاى مالى مرحوم حجتالاسلام واعظى درهخودى ، استاد محقق پشتروق ، استاد سيد خادم حسين علوى سنگ چيلگ ، خطيب و واعظ شهير مرحوم استاد مبلغ پشتروق ، بنا شده بود به تحصيل علم پرداخت .
با تأسيس مدرسهء دارالعلم درمنطقهء شيخ ميران براى ادامهء تحصيل به آن جا بازگشت . اين مدرسه كه يكى ازبهترين مدارس مناطق مركزى افغانستان به شمار مىرفت ، وسوگمندانه در اثر بحران و جنگهاى داخلى ، هم بناى مدرسه و هم جايگاه علمى آن به خرابى و نابودى كشيده شد . ازسوى اساتيد معظم حجج اسلام شهيد حاج شيخ امان الله امينى ، استاد حاج شيخ محمدعلى فصيحى ، استاد فاضل و سخت كوش و بى ريا ومردمى ، كربلايى شيخ محمد اسحاق محقق ، حاج شيخ انور ديوانهقل ، حاج شيخ . . . صالحى و همكارى بزرگان آن منطقه بناشده بود . هاشمى تا معالم ، بخشى از لمعه وصفحاتى از رسائل را در همان مدرسه و در محضر استاد محقق تلمذكرد .
در جبهههاى جهاد
با كودتاى كمونيستى هفت ثور ( ارديبهشت ) سال 1357 ش ، درافغانستان و قيام مردمى ، مدارس تعطيل ، شاگردان و طلاب به جبهههاى جنگ ودفاع از ميهن پرداختند . هاشمى نيز تا سال 1360 دركنار ديگر مجاهدان به دفاع وجهاد پرداخت .
سفر به ايران
آيت اللّه سيد حسين هاشمى ارزگانى دربرج اسد ( مرداد ) سال ( 1360 ) به همراه حجتالاسلام استاد حاج سيد جواد موسوى وتنى چند ازطلاب مدرسهء دارالعلم شيخ ميران به قصد ادامهء تحصيل راهى جمهورى اسلامى ايران شد . ودربرج هفت همان سال با همكارى حضرت حجتالاسلام والمسلمين استاد حاج سيد محمد حسينى اخالزوجهء خويش كه قبلًا درمشهد مشغول تحصيل بود ، براى آزمون ورودى حوزهء علميهء مشهد ثبت نام كرد و با نمرهء امتحانى ( 17 ) ازدو كتاب اصول فقه ولمعه
سى و پنج عالم ( از عالمان تأثيرگذار افغانستان در سده اخير ) ( فارسى ) — صفحة 343
مساهمون: سيد محمد عارف موسوى نژاد
ص٣٤٣