تلمذ مىكند . اما در « مهاجرى » شرايط اسكان بسيار نامناسب بوده ، بناچار به مدرسهء علميهء زيرك در ( نزديكى « مهاجرى » ) نزد استاد شيخ نوروزعلى برهانى منتقل مىشود . قسمتى از كتاب معالم الاصول و سيوطى و مقدار كمى از شرح لمعه و مطوّل را از حضور ايشان استفاده مىكند .
سفر به پاكستان و عراق
ايشان در سال 1348 شمسى به هواى زيارت نجف اشرف و كربلاى معلى و تحصيل در جوار حضرت امير المؤمنين ( ع ) در فصل پاييز ، مدرسهء زيرك را به مقصد نجف ترك كرده و براى تدارك مقدمات سفر راهى پاكستان مىشود ، پس از سپرى نمودن 2 شبانه روز وارد شهر كويته پاكستان شده و به علت نبود حوزهء علميه و اقربا و براى امرار معاش راهى معدن ذغال سنگ شده ، مدتى را در سخت ترين شرائط كارى و اخلاقى در مغارههاى كوه مشغول كار مىشود ، پس از تلاش و كار و كمك پروردگار عالم ، مقدمات سفر آماده مىشود ، اما دچار بيمارى شديد شده ، به هر صورت همراه شخصى به نام حاجى محمد ايوب به قصد نجف اشرف از مسير ايران حركت مىكند .
پس از زيارت حرم امام رضا ( ع ) وارد شهر مقدس قم مىشود ، زمان ورود به قم ، ايام تعطيلات حوزه بوده و از طرفى هم انقلاب اسلامى به رهبرى حضرت امام خمينى ( ره ) سيرى صعودى را طى مىنموده است . مدتى ضلع جنوبى مدرسهء دارالشفاء را براى اسكان انتخاب مىكند . به علت نبود امكانات و نامساعد بودن هواى قم و ريشههاى تب و لرز پاكستان و خستگى راه ، دوباره دچار بيمارى مىشود . دار و ندارش براى علاج خرج مىشود ، ولى نتيجه نمىدهد . اين ايام مصادف بوده با زمانى كه طلاب و علماء از نجف اشرف توسط صدام اخراج شده و از طرفى هم دلسوزان حوزه سرگرم تدارك پيروزى انقلاب بوده اند .
در بارهء اتفاقاتى كه در قم و مشهد برايش افتاده مىگويد : « يقين كردم جوان
سى و پنج عالم ( از عالمان تأثيرگذار افغانستان در سده اخير ) ( فارسى ) — صفحة 306
مساهمون: سيد محمد عارف موسوى نژاد
ص٣٠٦